Mavi Kart sahipleri, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlıktan çıkan kişiler ve üçüncü dereceye kadar altsoylarıdır. Sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı olduğundan Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanmaya devam ederler. 2013/11 sayılı SGK Genelgesine göre, bunlardan 5510 sayılı Kanun’un 4/1-(a) bendine tabi sigortalı olanların bildirimleri kâğıt ortamında yapılır. Mavi Kart sahiplerinden ve nüfus kayıt örneğinde 5901 sayılı Kanun’un 27 ve 28’inci maddelerine tabi olduğuna dair şerh bulunanlardan çalışma belgesi aranmaz ve istenmez.
5901 Sayılı Kanun’un 27’nci Maddesi
Bilindiği üzere; 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun “Türk vatandaşlığından çıkmanın geçerliliği ve sonuçları” başlıklı 27’nci maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre;
“Çıkma belgesinin ilgiliye imza karşılığı teslimi ile Türk vatandaşlığı kaybedilir. Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin nüfus aile kütüklerindeki kayıtları kapatılır ve kayıp tarihinden itibaren yabancı muamelesine tabi tutulurlar.”
5901 Sayılı Kanun’un 28’inci Maddesi
“Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişilere tanınan haklar” başlıklı 28’inci maddesinin (1), (2), (3) ve (6) numaralı fıkralarına göre;
“(1) Doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve üçüncü dereceye kadar olan altsoyları, bu maddede belirtilen istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler. Millî güvenliğe ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklıdır.
(2) Bu madde kapsamında bulunan kişilerin, seçme ve seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakları ile askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü yoktur. Bu kişilerin sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı olup bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tabidirler.
(3) Bu madde kapsamında bulunan kişiler, bir kadroya dayalı ve kamu hukuku rejimine tabi olarak asli ve sürekli kamu hizmeti görevlerinde bulunamazlar. Ancak kamu kurum ve kuruluşlarında işçi, geçici veya sözleşmeli personel olarak çalıştırılabilirler.
(6) Bu madde kapsamında bulunan kişilere, talepleri halinde bu maddede belirtilen haklardan faydalanabileceklerini gösteren Mavi Kart düzenlenir. Bu Kart, 21/2/1963 tarihli ve 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu kapsamındadır.”
Düzenlemenin Anlamı
Bu düzenlemelerde; Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerin, kayıp tarihinden itibaren yabancı muamelesine tabi tutulacağı, doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ve kendileri ile birlikte işlem gören çocuklarının; millî güvenliğe ve kamu düzenine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla askerlik hizmetini yapma yükümlülüğü, seçme ve seçilme, kamu görevlerine girme ve muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakları dışında, sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı kalmak ve bu hakların kullanımında ilgili kanunlardaki hükümlere tabi olmak şartıyla Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam edecekleri öngörülmüştür.
SGK Bildirim İşlemleri
2013/11 sayılı SGK Genelgesinde yapılan düzenlemeye göre;
Türk vatandaşlığını kaybeden kişilerden, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalı olanların (4a) Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimleri kâğıt ortamında yapılacaktır.
Mavi Kart sahibi olanlar ile vukuatlı nüfus kayıt örneğinde 5901 sayılı Kanunun 27’nci ve 28’inci maddelerine tabi olduğuna ilişkin şerh düşülenler, sosyal güvenlik bakımından Türk vatandaşlarına tanınan haklara tabi olmaları nedeniyle çalışma belgesi aranmaz ve istenmez.
Sık Sorulan Sorular
Mavi Kart kimlere verilir?
Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlere ve üçüncü dereceye kadar olan altsoylarına, talepleri hâlinde düzenlenir.
Mavi Kart sahibinden çalışma izni belgesi istenir mi?
Hayır. Mavi Kart sahipleri ile nüfus kayıt örneğinde 5901 sayılı Kanun’un 27 ve 28’inci maddelerine tabi olduğuna dair şerh bulunanlardan çalışma belgesi aranmaz ve istenmez.
SGK bildirimi nasıl yapılır?
2013/11 sayılı SGK Genelgesine göre, 4/1-(a) kapsamında sigortalı olanların Kuruma bildirimleri kâğıt ortamında yapılır.
Mavi Kart sahipleri kamu görevlisi olabilir mi?
Bir kadroya dayalı ve kamu hukuku rejimine tabi asli ve sürekli kamu hizmeti görevlerinde bulunamazlar; ancak kamu kurum ve kuruluşlarında işçi, geçici veya sözleşmeli personel olarak çalıştırılabilirler.
Hangi haklardan yararlanamazlar?
Seçme ve seçilme ile muafen araç veya ev eşyası ithal etme haklarından; ayrıca askerlik hizmetini yapma yükümlülükleri yoktur.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (27 ve 28’inci maddeler)mevzuat.gov.tr
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (4’üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi)mevzuat.gov.tr
- SGK 2013/11 sayılı Genelge
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.