Mustafa Çelik
Vergi Danışmanı
Tarih: 08.06.2026
Kaynak: 06.06.2026 Tarihli ve 33272 Sayılı Resmi Gazete (11396 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı)
1. Giriş ve Anlaşmanın Hukuki Süreci
Daha önceki sirkülerlerimizde (2026/167 ve 2026/169) çok uluslu şirket gruplarını yakından ilgilendiren Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi (ATV) bildirim formları ve beyanname modüllerinin GİB sisteminde uygulamaya açıldığından bahsetmiştik. Bu yerel altyapı adımlarının ardından, sürecin uluslararası ayağını oluşturan çok taraflı iş birliği mekanizması da resmiyet kazanmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti adına 20 Nisan 2026 tarihinde Ankara’da imzalanan “Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Bilgilerinin Değişimine İlişkin Çok Taraflı Yetkili Makam Anlaşması”nın onaylanmasına, 6 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 11396 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile karar verilmiştir.
2. Anlaşmanın Amacı ve Uluslararası Vergi Denetimine Etkisi
Bu çok taraflı anlaşma, OECD’nin Matrah Aşındırılması ve Kar Aktarımı (BEPS) Pillar 2 projesi kapsamında dünya genelinde yürürlüğe giren %15 oranındaki küresel asgari vergi kurallarının sınır ötesi takibini sağlamayı amaçlamaktadır.
- Otomatik Bilgi Değişimi: Anlaşma uyarınca, kapsama giren çok uluslu işletme gruplarının (yıllık konsolide hasılatı 750 milyon Avro ve üzeri olan gruplar) ülkeler bazındaki mali raporları, gelirleri ve ödedikleri tamamlayıcı vergiler, imza sahibi ülkelerin vergi idareleri arasında karşılıklı ve otomatik olarak paylaşılacaktır.
- Şeffaflık ve Matrah Korunması: Türkiye, bu anlaşmanın onaylanmasıyla birlikte küresel çapta faaliyet gösteren Türk menşeli çok uluslu şirketlerin yurt dışı iştirak bilgilerine doğrudan erişebileceği gibi, yabancı sermayeli şirketlerin Türkiye’deki bağlı işletmelerine ait mali verileri de ilgili ülkelerin yetkili makamlarıyla paylaşacaktır. Böylece vergi cennetlerine kar aktarımı yoluyla matrah aşındırılması küresel düzeyde engellenecektir.
3. Finans ve Uluslararası Vergi Birimleri İçin Operasyonel Notlar
- Risk Analizi: Çok uluslu grupların Türkiye’deki ana veya bağlı işletmelerinin Dijital Vergi Dairesi üzerinden beyan ettiği veriler, bu anlaşma sayesinde diğer ülkelerdeki beyanlarla anlık olarak karşılaştırılacaktır.
- Veri Tutarlılığı: Şirketlerin transfer fiyatlandırması raporları, yerel asgari vergi hesaplamaları ve yurt dışı beyanları arasındaki tutarlılık her zamankinden daha kritik bir hale gelmiştir. Mali birimlerin, uluslararası raporlama şablonlarını bu otomatik bilgi değişimi standartlarına göre gözden geçirmesi yasal uyum açısından elzemdir.
