Mustafa Çelik
Vergi Danışmanı
15 Ekim 2021
Sirküler No: 80
Kiracının Türk Ticaret Kanununda tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında, kira artış oranının TÜFE yi geçemeyeceğine dair kanun hükmü, 31/3/2011 tarihli ve 6217 sayılı Yargı Hizmetlerinin Hızlandırılması Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 2 nci maddesi ile 1/7/2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle ertelenmiştir.
Erteleme sürecinde kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümleri tatbik olunmuştur.
Bu hükmün uygulama süresi, Temmuz/2020 itibari ile sona ermiştir.
Bu tarihten sonra geçerli hale gelen, 6098 sayılı Borçlar Kanununun 344 üncü maddesi gereği;
-Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır.
-Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılmamışsa, kira bedeli, bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla hâkim tarafından, kiralananın durumu göz önüne alınarak hakkaniyete göre belirlenir.
Kısaca, işyeri kiralarında kira tutarları 1.07.2020’ye kadar taraflarca serbestçe belirlenebilirken, bu tarihten sonra konut kiralamalarında olduğu gibi TÜFE’yi geçmeyecek şekilde taraflarca veya anlaşma yapılmamışsa hâkim tarafından tespit edilecektir.
Kira artışları konusunda düzenlemeleri içeren Kanun metinlerine ekte yer verilmiştir.
EK-1 Kiralamalarda Borçlar Kanunu düzenlemesi (Madde 344)
https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf
EK-2 Geçiş dönemi uygulaması 6353 sayılı Kanun (Madde 53)
