Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
12 Mayıs 2025
Sirküler No: 1241
İşverenler İş Hukuku ve SGK Mevzuatı Yönünden Neden Üçüncü Göz Denetimi Yaptırmalıdır?
İşverenler; İş Müfettişleri, Sosyal Güvenlik Müfettişleri, Sosyal Güvenlik Denetmenleri ve Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşların Müfettişleri/Denetçileri tarafından değişik nedenlerle incelenmektedir.
Bu incelemeler sonucundan işverenlere; idari para cezası, prim tahakkuku, gecikme cezası, gecikme zammı, teşviklerin iptali, asgari ücret desteklerin geri alınması, iş kazası sonucu ölüm geliri, sürekli iş göremezlik geliri tazmini, maddi ve manevi tazminat, sağlık hizmeti sunucuları açısından sözleşmenin iptali, cezai şart, işçi alacaklarının tahakkuku gibi müeyyideler uygulanmaktadır.
İşverenler; incelemeler sonucu yukarıdaki müeyyidelerle karşılaşmamak adına işyeri kayıt ve belgelerini üçüncü göz denetimi altında alanında uzman olanlara (müfettiş, kontrolör, denetmen gibi) yaptırmaları karşılaşacakları müeyyideleri ve riskleri kısmen azaltacak veya tamamen ortadan kaldıracaktır.
Üçüncü göz denetimi; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun, 854 sayılı Deniz İş Kanunu, 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun, 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, 5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kanunu ile çalışma ve sosyal güvenlik mevzuatına ilişkin diğer kanunlar ve bu kanunların uygulama yönetmelikleri, tebliğleri, genelgeleri, genel yazıları dikkate alınarak yapılmalıdır. Üçüncü göz denetimi son 10 yılı içerecek şekilde incelenir, akabinde mümkün mertebe her yıl düzenli denetim yapılır.
Üçüncü göz denetiminde öncelikle tespitler yapılır, riskler tespit edilir ve daha sonra çözüm önerileri sunulur, sonucu rapora bağlanır. Bu rapor, işverenlere teslim edilir ve birlikte rapor analize tabi tutulur.
Üçüncü göz denetimi işverenlere neler sağlayacak?
Sürekli değişen mevzuata ilişkin işlemlere adaptasyonun sağlanması, hatalı-yanlış işlemlerin
düzeltilmesi.
Mevzuattan kaynaklanacak risklerle ilgili farkındalık bilincinin oluşması.
Avantajlı teşvik/desteklerden faydalanılması ile teşviklerden mahrum kalma risklerinin önlenmesi.
Yanlış-yersiz SGK primleri ödenmesinin engellenmesi.
Gereksiz yere tazminat ödemenin engellenmesi.
İşverenlerin tüm işlemlerinin mevzuata uyumlu hale getirilmesi.
Kurumsallaşmanın sağlanması, rekabet avantajının sağlanması, firmanın marka değerinin
korunması ile İnsan Kaynakları personelinin sorun çözme becerilerinin artırılması.
Öneri olmak üzere; işverenler iş ve sosyal güvenlik mevzuatı açısından işyerlerini profesyonel bir anlayışla üçüncü göz denetim modeli ile denetletmelerinin önemli olduğunu ve kendilerine çok yarar sağlayacağını vurgulamak isteriz.
