İşverene ait aracı alkollü kullanan işçinin iş sözleşmesi, 4857 sayılı Kanun’un 25/II-(ı) maddesi uyarınca haklı nedenle feshedilebilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, şoför olarak çalışan işçinin karıştığı kazada kusurlu olmasa dahi alkollü olarak direksiyona geçmesinin haklı feshe sebebiyet verdiğine; dolayısıyla kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerektiğine hükmetmiştir.
Karara Konu Olay
Bu sirkülerimizi Yargıtay Dokuzuncu Hukuk Dairesinin bir kararı ile (T:15.01.2019, E:2016/18092, K:2019/1008) açıklayacağız.
Davacı, davalılardan … Çevre Koruma ve Atık Maddeleri Değerlendirme Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye ait işyerinde diğer davalının alt işverenliğinde şoför olarak çalışırken bir kazaya karıştığını, kazada kendisinin kusursuz olup diğer araç şoförünün tam kusurlu olduğunu, buna rağmen iş sözleşmesinin işverence haksız şekilde fesh edildiğini ileri sürerek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma, hafta tatili, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini istemiştir.
Davalı … Çevre Koruma ve Atık Maddeleri Değerlendirme Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili, zamanaşımı def’ini öne sürüp, davalının uzmanlık alanı olmayan bazı hizmetleri ihale yoluyla temin ettiğini, davacının bu kapsamda farklı yükleniciler bünyesinde 15.05.2006 tarihinden itibaren çalıştığını, davacının Teknik Katı Atık Yönetimi Tic. Ltd. Şti.’nin personeli olarak çalışmakta iken karıştığı trafik kazasında 0,50 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle 12.07.2013 tarihinde iş akdinin sona erdirildiğini, alacağı olmadığını savunarak gerek husumet yokluğundan gerekse esastan davanın reddini istemiştir.
Yerel Mahkemenin Kararı
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, iki davalı arasında asıl-alt işveren ilişkisi olup davacı alacaklarından birlikte sorumlu oldukları, iş sözleşmesinin feshine konu kazada davacı 0,50 promil alkollü olsa da kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığı buna göre iş sözleşmesinin feshinin haksız olduğu, buna göre davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı gibi yıllık izin ve genel tatil ücreti alacakları da olduğu ancak fazla çalışma ve hafta tatili ücreti alacağı olmadığı, gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davalı asıl işverenin işinde, alt işveren nezdinde şoför olarak çalışan davacının 08.07.2013 tarihinde sabah saatlerinde maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasına karıştığı, yapılan ölçümde davacının 0,50 promil alkollü olduğunun tespit edildiği ve davacının kazadan önceki akşam alkol aldığını kabul ettiği, anlaşılmıştır.
Şoför olarak çalışan davacının işyerine ait aracı alkollü olarak kullanması işverene 4857 sayılı Kanunun 25/II-ı madde hükmüne göre haklı fesih imkânı verir. Davacı, feshe konu kazada kusurlu olmasa dahi alkollü olarak direksiyon başına geçmesi nedeniyle haklı feshe sebebiyet vermiştir. Buna göre Mahkemece davacının kıdem ve ihbar tazminatına yönelik taleplerin reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile kabulü isabetsizdir.
Sonuç
Bu karara göre; işyerine ait aracı alkollü kullanan işçinin iş akdi, işverene 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-ı madde hükmü çerçevesinde haklı fesih imkânı sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Kazada kusursuz olmak feshi haksız kılar mı?
Hayır. Yargıtay’a göre işçi kazada kusurlu olmasa dahi alkollü olarak direksiyon başına geçmesi nedeniyle haklı feshe sebebiyet vermiştir.
Hangi madde uygulanır?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 25/II-(ı) maddesi — işçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi.
Bu fesihte kıdem ve ihbar tazminatı ödenir mi?
Karara göre ödenmez; Yargıtay yerel mahkemenin kabul kararını isabetsiz bulmuştur.
Alkol ölçüm değeri önemli mi?
Karara konu olayda 0,50 promil tespit edilmiş ve işçi kazadan önceki akşam alkol aldığını kabul etmiştir; belirleyici olan, işverene ait aracın alkollü kullanılmasıdır.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 4857 sayılı İş Kanunu (25’inci maddenin II-(ı) bendi)mevzuat.gov.tr
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (alkollü araç kullanma)mevzuat.gov.tr
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 15.01.2019, E. 2016/18092, K. 2019/1008
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.