Geleneksel, kültürel ve sanatsal değeri olan, kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında kendi ürettiği ürünleri satanlar esnaf muaflığı kapsamındadır. Bu kişilerin fatura, sevk irsaliyesi vb. belge düzenleme zorunluluğu yoktur; internet ve benzeri elektronik ortamlardan yapılan satışlar için de belge düzenlenmez. Ürünler GVK md. 94’te sayılan kişi veya kuruluşlara satılırsa, alıcı gider pusulası düzenler ve %2 oranında gelir vergisi tevkifatı yapar.
Esnaf Muaflığı
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Vergiden Muaf Esnaf” başlıklı 9/8 maddesine göre Kanunun 47 nci maddesinde yazılı şartları haiz olanlardan kendi ürettikleri ürünleri satanlara münhasır olmak üzere el dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve bunlar gibi geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında faaliyette bulunanlar, gelir vergisinden muaftır.
Tevkifat Yükümlülüğü
Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında tevkifat yapmakla yükümlü olanlar sayılmış olup, aynı maddenin (13/a) numaralı bendinde, 9 uncu maddenin birinci fıkrasının (6) ve (8) numaralı bentlerinde yer alan emtia bedelleri veya bu emtianın imalinde ödenen hizmet bedelleri üzerinden (2012/3322 sayılı B.K.K uyarınca) % 2 oranında tevkifat yapılacağı belirtilmiştir.
Geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutan meslek kollarında faaliyette bulunanların esnaf muaflığından faydalanmasına ilişkin açıklamalar 283 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılmıştır.
Belge Düzeni
Buna göre, esnaf muafiyet hükmünden faydalanılması dolayısıyla herhangi bir fatura, sevk irsaliyesi vb. belge zorunluluğu bulunmamakta olup ayrıca internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden yapılan satışlar için de belge düzenlemeleri söz konusu olmamaktadır.
Diğer taraftan, imal edilen ürünlerin Kanunun 94 üncü maddesinde sayılan kişi veya kuruluşlara satılması durumunda, bu kişi ve kuruluşlar tarafından yapılan ödemeler üzerinden gider pusulası düzenlenecek ve %2 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.
(GİB 27.05.2022 tarih ve E-62030549-120[9-2021/458]-579180 sayılı Özelgesi)
Sık Sorulan Sorular
Muaf esnaf internetten satışta fatura kesecek mi?
Hayır. Esnaf muaflığından faydalanılması nedeniyle internet ve benzeri elektronik ortamlardaki satışlar için de belge düzenlenmez.
Alıcı ne yapar?
Ürünler GVK md. 94’te sayılan kişi veya kuruluşlara satılıyorsa, alıcı gider pusulası düzenler ve %2 oranında gelir vergisi tevkifatı yapar.
Muaflık hangi meslekleri kapsıyor?
El dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve benzeri kaybolmaya yüz tutan meslek kolları.
Şartı nedir?
GVK md. 47’deki şartları taşımak ve kendi ürettiği ürünleri satmak.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (9, 47 ve 94’üncü maddeler)mevzuat.gov.tr
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (gider pusulası)mevzuat.gov.tr
- 283 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
- Gelir İdaresi Başkanlığı, 27.05.2022 tarih ve E-62030549-120[9-2021/458]-579180 sayılı Özelge
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.