Mal hiç teslim alınmamış ya da ortada yalnızca hatalı bir fatura varsa iade faturası düzenlenmesi gerekmez; “Temel Fatura”da harici yöntemlerle veya Temel Fatura İptal Portalı üzerinden, “Ticari Fatura”da ayrıca red yanıtıyla itiraz edilir. Mal teslim edildikten sonra kısmen veya tamamen iade varsa e-Fatura “İade Fatura” tipinde düzenlenir. Gerçekte mal veya hizmet alışı olmadığı hâlde düzenlenmiş fatura kayıtlara alınmışsa ters kayıtla düzeltilebilir.
Mal Teslim Alınmamışsa veya Fatura Hatalıysa
1-Alıcısına e-Fatura Uygulaması üzerinden başarıyla gönderilmiş bir e-Faturaya konu malların, alıcısı tarafından hiç teslim alınmaması ve stok kayıtlarına hiç girmemesi veya herhangi bir mal iadesi bulunmaksızın sadece hatalı bir fatura olması, alıcısının faturayı kabul etmek istememesi vb. durumlarda;
- Faturanın “Temel Fatura” senaryosunda düzenlenmiş olması halinde, Türk Ticaret Kanununun 18 inci maddesinde belirtilen harici yöntemlerle veya Temel Fatura İptal Portalı üzerinden yapılan iptal talebiyle,
- Faturanın “Ticari Fatura” senaryosunda düzenlenmiş olması halinde ise, bu yöntemlere ek olarak e-Fatura Uygulaması üzerinden “red yanıtı”yla söz konusu faturaya itiraz edilebilmesi mümkün olup, bu durumlarda bir iade faturası düzenlenmesi zorunluluğu da bulunmamaktadır.
Mal Teslim Edildikten Sonra İade Varsa
2-Bir mal teslimi için fatura düzenlendiğinde mal teslim edildikten sonra kısmen veya tamamen iadesinin yapılması durumunda ortada mal hareketinden kaynaklı bir iade bulunduğundan, düzenlenecek e-Fatura “İade Fatura” tipinde olmalı ve bu şekilde alınan faturaya ilişkin muhasebe kayıtları, muhasebe ilke ve kurallarına uygun olarak düzeltme kayıtları ile düzeltilmelidir.
Gerçek Bir Alış Olmadan Düzenlenen Fatura
3-İlgili fatura e-Fatura sistemi üzerinde başarıyla iletilmiş olmasına rağmen, gerçekte bir mal veya hizmet alışı olmadığı halde düzenlendiği değerlendirilen faturaların, muhatabı tarafından kanuni defter kayıtlarına alınma zorunluluğu bulunmamakla birlikte, muhasebe kayıtlarına alınmış olduğunun tespiti durumunda muhasebe kayıt ve düzeltme kuralları dikkate alınarak ters kayıt ile muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi de mümkün bulunmaktadır.
Tevsik Edici Belgelerin Saklanması
Söz konusu düzeltme kayıtlarının tevsik edici bilgi ve belgeleri olarak, muhatabı tarafından yapılan sistemsel veya harici itirazlara ilişkin bilgi ve belgeler, ilgililere ibraz edilmek bakımından muhasebe kayıtları ile birlikte muhafaza edilecek ve istenildiğinde ibraz edilecektir.
(Gelir İdaresi Başkanlığı 03.12.2020 tarih ve 93562567-105-36264 sayılı Özelgesi)
Sık Sorulan Sorular
Hatalı faturada iade faturası düzenlemek zorunda mıyım?
Mal hiç teslim alınmamışsa veya ortada sadece hatalı bir fatura varsa iade faturası düzenlenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.
Temel Fatura ile Ticari Fatura arasındaki fark nedir?
Temel Fatura’da TTK md. 18’deki harici yöntemlerle veya Temel Fatura İptal Portalı üzerinden itiraz edilir; Ticari Fatura’da bunlara ek olarak e-Fatura Uygulaması üzerinden red yanıtı verilebilir.
Mal teslim edildikten sonra iade olursa?
Düzenlenecek e-Fatura “İade Fatura” tipinde olmalı ve muhasebe kayıtları düzeltme kayıtlarıyla düzeltilmelidir.
Gerçek alış olmadan düzenlenmiş fatura kayıtlara girdiyse?
Muhasebe kayıt ve düzeltme kuralları dikkate alınarak ters kayıt ile düzeltilmesi mümkündür.
Düzeltmenin belgesi ne olur?
Sistemsel veya harici itirazlara ilişkin bilgi ve belgeler muhasebe kayıtlarıyla birlikte muhafaza edilir ve istenildiğinde ibraz edilir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (18’inci madde)mevzuat.gov.tr
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunumevzuat.gov.tr
- Gelir İdaresi Başkanlığı, 03.12.2020 tarih ve 93562567-105-36264 sayılı Özelge
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.