11 Haziran 2021 tarihli ve 31508 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile Fiili Hizmet Süresi Zammı Yönetmeliği, 5510 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinde 7077, 7078, 7146 ve 7256 sayılı Kanunlarla yapılan düzenlemelere uyumlu hâle getirilmiştir. En önemli yenilik: işyerinin esas faaliyet alanı tabloda sayılan işler kapsamında olmasa bile, faaliyet alanının bir bölümünde yapılan iş tablo kapsamındaysa o bölümde çalışan sigortalılar fiili hizmet süresi zammından yararlanır. Tabloya ceza infaz kurumu görevlileri ile sağlık meslek mensupları eklenmiş, silahlı kuvvetler, emniyet ve basın sıraları yeniden düzenlenmiştir.
Değişikliğin Dayanağı
27.09.2008 tarihli 27010 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Fiili Hizmet Süresi Zammı Uygulamasının Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri (değişik: 10.01.2014-27.07.2016); 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “fiili hizmet süresi zammı” başlıklı 40’ıncı maddesinde aşağıdaki kanunlarla yapılan düzenlemelere
- 01.02.2018 tarihli 7077 sayılı Kanun
- 01.02.2018 tarihli 7078 sayılı Kanun
- 26.07.2018 tarihli 7146 sayılı Kanun
- 11.11.2020 tarihli 7256 sayılı Kanun
uyumlu hâle getirmek üzere 11 Haziran 2021 tarihli 31508 sayılı Resmî Gazete’de Fiili Hizmet Süresi Zammı Uygulamasının Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişikliğe gidilmiştir.
İşyerinin Bir Bölümünde Yapılan İş de Kapsamda
Yönetmelik değişikliği ile Kanun maddesi ile uyumunun sağlanmasının yanında eklenen bir düzenleme ile; sigortalıların çalıştıkları işyerinin esas faaliyet alanı tabloda belirtilen işler kapsamında olmasa da işyerinin faaliyet alanının bir bölümünde gerçekleştirilen işin tabloda belirtilen işler kapsamında olması durumunda bu bölümde çalışan sigortalılar fiili hizmet süresi zammı uygulamasından yararlandırılacaktır.
Yeni Sıralarda Yararlanmanın Başlangıç Tarihleri
| Tablo sırası | Kapsam | Yararlanma başlangıcı |
|---|---|---|
| (18) | Cumhurbaşkanı yardımcıları | 09/07/2018 |
| (19) | Ceza infaz kurumlarındaki işyerleri ve işlerde çalışanlar | 25/08/2017 |
| (20) | İnsan sağlığına ilişkin işyerleri ve işlerde çalışanlar | 03/08/2018 |
Fiili Hizmet Süresi Zammı Tablosu
| Kapsamdaki işler / işyerleri | Kapsamdaki sigortalılar | Eklenecek gün sayısı |
|---|---|---|
| 1) Kurşun ve arsenik işleri | 1) Kurşun üretilen galenit, serüzit, anglezit gibi cevherlerin çıkarılmasına ilişkin maden ocağı işlerinde çalışanlar. 2) Kurşunlu madenlerden yahut içinde kurşun bulunan kül, maden köpüğü, kurşun fırın kurumu, üstübeç artığı ve benzeri maddelerden kurşun üretimi için yapılan izabe işlerinde çalışanlar. 3) Antimuan, kalay, bronz ve benzeri maddelerle yapılan kurşun alaşımı işlerinde çalışanlar. | 60 |
| 4) Kurşun izabe fırınlarının teksif odalarında biriken kuru tozları kaldırma işlerinde çalışanlar. | 90 | |
| 2) Cam fabrika ve atölyeleri | 1) Cam yapımında kullanılan ilkel maddeleri toz haline getirme, eleme, karıştırma ve kurutma işlerinde (bu işleri yapmak üzere tam kapalı odalar içinde otomatik makineli tesisat veya çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde) çalışanlar. 2) Eritme işlerinde (otomatik besleme fırınlarıyla çalışılmadığı takdirde) çalışanlar. 3) Ateşçilik işlerinde çalışanlar. 4) Üfleme işlerinde (tamamen otomatik makinelerle yapılmadığı takdirde) çalışanlar. 5) Basınçla yapılan cam işlerinde (cam tazyiki işleri) çalışanlar. 6) Ayna camı sanatında potalı cam dökümü işlerinde (potalar kalıp masasına mekanik araçlarla taşınmadığı takdirde) çalışanlar. 7) Camı fırın başından alma işlerinde çalışanlar. 8) Yayma fırınlarında düzeltme işlerinde çalışanlar. 9) Traş işlerinde çalışanlar. 10) Asitle hak ve cilâlama işlerinde çalışanlar. 11) Basınçlı havayla kum püskürten cihazlarla yapılan işlerde (çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde) çalışanlar. 12) Pota ve taş odalarında görülen işlerde çalışanlar. | 60 |
| 3) Cıva üretimi işleri sanayii | 1) Cıva izabe fırınlarında görülen işlerde çalışanlar. 2) Elementer cıva bulunan ocaklarda görülen işlerde çalışanlar. | 90 |
| 4) Çimento fabrikaları | 1) İlkel maddeleri kırma, ufalama, ezme, eleme ve karıştırma işlerinde çalışanlar. 2) Otomatik fırınlarda pişirme işlerinde çalışanlar. 3) Klinkeri öğütme, eleme, torba ve fıçılara koyma işlerinde (otomatik olarak tozun etrafa yayılmasını önleyici bir düzenleme yapılmadığı takdirde) çalışanlar. | 60 |
| 5) Kok fabrikalarıyla termik santraller | 1) Ateşçilik, ocak temizliği, jeneratör, doldurma, boşaltma ve temizleme işlerinde çalışanlar. 2) Kimyasal arıtma işlerinde çalışanlar. 3) Gazın geçtiği cihaz ve boruların onarılması ve temizlenmesi işlerinde çalışanlar. 4) Kok fabrikalarında kömür ve ocak işlerinde çalışanlar. 5) Elektrik enerji üretim santrallerinin kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanlar. 6) Termik santrallerle her çeşit buhar kazanlarının kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanlar. | 60 |
| 6) Alüminyum fabrikaları | 1) Alüminyum oksit üretimi işlerinde çalışanlar. 2) Alüminyum bronzu hazırlama işlerinde çalışanlar. 3) Alüminyum madeni üretimi işlerinde çalışanlar. | 60 |
| 7) Demir ve çelik fabrikaları | 1) Demir izabe fabrikalarında cevherin demire çevrilmesi işleriyle boru fabrikalarının fırın ve döküm dairelerinde yapılan işlerinde çalışanlar. 2) Çelikhanelerin çelik yapılan fırınlarıyla bunların teferruat ve eklentilerinden olan ikinci derecedeki fırınlarda ve konvertörlerde yapılan işlerinde çalışanlar. 3) Sıvı haldeki demir ve çeliğin tesisat ve teçhizatla veya mekanik olarak taşınmasına ilişkin işlerde çalışanlar. 4) Sıcak veya sıvı haldeki cürufun taşınması ve işlenmesi işlerinde çalışanlar. 5) Haddehanelerde (soğuk demirle çalışılan haddehaneler hariç), fırınlarda, hadde serilerinde, haddehaneyi kızgın veya sıvı çelik yahut demirle besleyen tesisat ve araçlarla görülen işlerle kızgın halde olan yarı mamul parçaların kesilmesi ve hazırlanması işlerinde çalışanlar. | 90 |
| 8) Döküm fabrikaları | 1) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 2) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar. 3) Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar. | 60 |
| 9) Asit üretimi yapan fabrika ve atölyeler | 1) Asit için hammaddelerin hazırlanması işlerinde çalışanlar. 2) Asidin yapılma safhalarındaki işlerinde çalışanlar. 3) Baca gazlarından asit elde edilmesi işlerinde çalışanlar. | 90 |
| 10) Yeraltı işleri | Maden ocakları (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işlerde çalışanlar. | 180 |
| 11) Radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işler | Doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları ile yapılan işlerde çalışanlar. | 90 |
| 12) Su altında veya su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler | 1) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işlerden 20-35 metreye kadar derinlik veya 2-3,5 kg/cm2 basınçta yapılan işlerde çalışanlar. | 60 |
| 2) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işlerden 35-40 (40 hariç) m. derinlik veya 3,5-4 (3,5 hariç) kg/cm2 basınçta yapılan işlerde çalışanlar. 3) Dalgıçlık işinde çalışanlar. | 90 | |
| 13) (Değişik:RG-11/6/2021-31508) Türk Silâhlı Kuvvetlerinde, Jandarma Genel Komutanlığında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında | Subay, yedek subay, astsubay, yedek astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar, sözleşmeli erbaş ve erler. | 90 |
| 14) (Değişik:RG-11/6/2021-31508) Emniyet ve polis mesleğinde, Milli İstihbarat Teşkilatında | Asaleti onaylanmış olmak şartıyla adaylıkta geçirilen süreler dahil polis memuru, başpolis memuru ve kıdemli başpolis memuru, komiser yardımcısı, komiser, baş komiser, emniyet amiri, emniyet müdürleri ile bu ve daha yukarı maaş ve derecelerdeki emniyet mensupları, Milli İstihbarat Teşkilâtı mensupları. | 90 |
| 15) İtfaiye veya yangın söndürme işleri | Yangın söndürme işlerinde çalışanlar. | 60 |
| 16) (Ek:RG-10/1/2014-28878) (Değişik:RG-11/6/2021-31508) Basın ve gazetecilik mesleğinde | 14 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle fiilen çalışanlar. | 90 |
| 17) (Ek:RG-10/1/2014-28878) Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle | Türkiye Radyo Televizyon Kurumunda haber hizmetinde fiilen çalışanlar. | 90 |
| 18) (Ek:RG-10/1/2014-28878) (Değişik:RG-11/6/2021-31508) Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Cumhurbaşkanlığı | Yasama organı üyeleri ile Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar. | 90 |
| 19) (Ek:RG-11/6/2021-31508) Ceza infaz kurumlarında | Ceza infaz kurumu müdürü, idare memuru, infaz ve koruma başmemuru, infaz ve koruma memuru unvanlı kadrolarda bulunanlar ile Adalet Bakanlığı taşra teşkilatına tahsisli kadro veya pozisyonlarda bulunup ceza infaz kurumlarında görev yapan ve ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutuklularla bilfiil irtibat içinde olan diğer görevliler | 90 |
| 20) (Ek:RG-11/6/2021-31508) İnsan sağlığına ilişkin işler | 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Kanun, 25/2/1954 tarihli ve 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu ve 18/12/1953 tarihli ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun kapsamında sağlık meslek mensubu sayılan ve insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde çalışanlar | 60 |
Sık Sorulan Sorular
İşyerimin ana faaliyeti tabloda yok, yine de yararlanabilir miyiz?
Evet. Değişiklikle birlikte, işyerinin esas faaliyet alanı tabloda sayılmasa da faaliyetin bir bölümünde yapılan iş tablo kapsamındaysa o bölümde çalışan sigortalılar fiili hizmet süresi zammından yararlandırılır.
Fiili hizmet süresi zammı kaç gün olabilir?
Tablodaki işe göre yılda 60, 90 veya 180 gündür; yer altı işlerinde 180 gündür.
Sağlık meslek mensupları ne zamandan itibaren kapsamda?
Tablonun (20) numaralı sırasında sayılanlar 03/08/2018 tarihinden itibaren yararlandırılır.
Ceza infaz kurumu görevlileri için başlangıç tarihi nedir?
Tablonun (19) numaralı sırasındaki işyerleri ve işlerde çalışanlar 25/08/2017 tarihinden itibaren yararlandırılır.
Zam süresi hangi şarta bağlı olarak eklenir?
5510 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesine göre, sigortalının kapsamdaki işyeri ve işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerde geçen çalışma sürelerinin prim ödeme gün sayısına eklenmesi esastır; belirlenen sürelerin tamamı prim ödeme gün sayısına eklenir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.