Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
17 Ocak 2020
4/1-b (BAĞ-KUR) kapsamındaki sigortalılardan;
- Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar.
- Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar. Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları.
- Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları.
- Diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları.
6824 sayılı Kanunla esnaf ahilik sandığı uygulamasına 01.01.2018 tarihinde geçileceği düzenlenmişken 7061 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle bu uygulama 2 yıl ertelenmiş, 01.01.2020 tarihinde yürürlüğe gireceği hükme bağlanmıştı. Buna göre, esnaf ahilik sandığı 01.01.2020’de yürürlüğe girmiştir.
4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “esnaf ahilik sandığı” başlığını taşıyan Ek 6’ncı maddesinde düzenlenen esnaf ahilik sandığı, işsizlik sigortasına benzer bir şekilde işsizlik riski ile karşı karşıya kalabilecek olan 4/1-b kapsamındaki sigortalılar (işverenler) için bir fon kurulmasını kapsamaktadır.
Esnaf Ahilik Sandığı sigortası zorunludur.
Esnaf Ahilik Sandığı primi, prime esas günlük kazançlarından, %2 sigortalı ve %1 Devlet payı olarak alınır. Ancak alınacak günlük prim tutarı, prime esas günlük kazanç alt sınırının 2 katı üzerinden hesaplanacak tutardan fazla olamaz.
Esnaf Ahilik Sandığına sigortalılarca ödenen primler, kazancın tespitinde gider olarak kabul edilir.
Esnaf Ahilik Sandığı sigortalılarına İŞKUR tarafından aşağıda belirtilen ödemeler yapılır ve hizmetler sağlanır:
- Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği.
- 5510 sayılı Kanun gereği ödenecek sigorta primleri.
- Yeni bir iş bulma.
- Aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar.
Günlük Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği, sigortalının son 4 aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama kazancının %40’ıdır. Bu şekilde hesaplanan Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği miktarı, 4857 sayılı Kanunun 39’uncu maddesine göre belirlenen aylık asgari ücretin brüt tutarının %80’ini geçemez.
Esnaf Ahilik Sandığı sigortalıları için sigortalılığının sona ermesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olanlardan, son 3 yıl içinde;
- 600 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 180 gün.
- 900 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 240 gün.
- 1080 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 300 gün.
Süre ile Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği verilir.
Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği başvuruları izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır. Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği, her ayın 5’inde aylık olarak sigortalının kendisine ödenir.
Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği almaya hak kazanma şartları şunlardır:
- İflas istemiyle mahkemeye başvurulmuş olmak suretiyle veya iflasa tabi olmamakla birlikte işyerini kapatmak suretiyle sigortalılığı sona erenler.
- Sigortalılığının sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a doğrudan veya elektronik ortamda başvurarak yeni bir iş almaya hazır olduklarını kaydettirmeleri.
- Prim ödeme koşullarını sağlamış olmaları.
- Esnaf Ahilik Sandığı primi ve bu prime ilişkin herhangi bir borcunun olmaması.
Böylece 4/1-b kapsamındaki sigortalıların prim oranı 01.01.2020’den itibaren (uzun vadeli sigorta kolları primi %20 + kısa vadeli sigorta kolları primi %2, genel sağlık sigortası primi %12,5 + esnaf ahilik sandığı primi % 2) toplamda %36,5 olacaktır. 2020 yılı için esnaf ahilik sandığı prim tutarı aylık en az 2.943 x % 2 = 58,86 TL, en çok 117,72 TL olacaktır.
Esnaf ahilik sandığı ödeneği, 3 yıl (2020 – 2021 – 2022) sonra ödenmeye başlanacaktır.
Esnaf ahilik sandığı ödeneği ilk olarak 2020 yılında ödenmeye başlanmış olsaydı en az günlük esnaf ahilik sandığı ödeneği en az 39,24 TL, en çok 78,48 TL olacak idi.
