Evet. Dolmuş şoförlerinin sigortalılığı 5510 sayılı Kanunun Ek 6’ncı maddesi kapsamında sağlanır: ay içinde 10 günden az çalışanlar 4/1-a kapsamında sigortalı sayılır ve aylık 30 günlük primi kendileri öder. Araç sahibinin yanında tam süreli çalışanlar doğrudan 4/1-a kapsamındadır. Şehir içi toplu taşıma işi ihale yoluyla alınmışsa Ek 6 uygulanmaz.
Hangi Madde Uygulanır
5510 sayılı Kanunun Ek 5’inci maddesi tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanların sigortalılığını, Ek 6’ncı maddesi ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma aracı işyerlerinde bazı kısmi süreli çalışanların sigortalılığını düzenlemektedir.
Dolayısıyla dolmuş şoförlerinin sigortalılığı 5510 sayılı Kanunun Ek 6’ncı maddesi çerçevesinde sağlanmaktadır.
6111 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanuna eklenen ek 6 ncı madde ile 1/3/2011 tarihinden itibaren ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma araçlarında çalışanlar 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacaktır.
Ek 6 Kapsamında Sigortalı Olma Şartları
Ek 6 ncı madde kapsamında sigortalı olabilmek için;
- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında tam süreli çalışmamak ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmamak,
- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine tabi sigortalı olmamak,
- İsteğe bağlı sigortalı olmamak,
- 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamında sigortalı olmamak,
- Kendi sigortalılıklarından dolayı gelir veya aylık almamak
şarttır.
Emekli Şoförler
Kendi sigortalılıklarından dolayı aylık alan sigortalılar ek 6 ncı madde kapsamında sigortalı olamayacaklardır. Ancak, emekli olan şoförün toplu taşıma aracı sahibi yanında 10 günden az ya da fazla çalışması olup olmadığına bakılmaksızın veya başka bir işyerinde sigortalı olması halinde sosyal güvenlik destek primi kesilecektir.
Tam Süreli Çalışanlar ve İhale Hâli
Ticari taksi, dolmuş ve diğer toplu taşıma araçları sahiplerinin yanında ücret karşılığında tam süreli çalışanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmaktadırlar.
Şehir içi toplu taşıma işlerinin ihale yoluyla alınması halinde buralarda çalışan sigortalılar hakkında ek 6 ncı madde hükümleri uygulanmayacaktır.
Primlerin Ödenmesi
5510 sayılı Kanuna 1/3/2011 tarihinden itibaren eklenen ek 6 ncı madde ile hizmet akdine tabi şehir içinde çalıştıkları taksi, dolmuş ve diğer toplu taşıma araçlarında ay içinde on günden az çalışmaları bulunanlar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklar, bu durumdaki sigortalılar aylık otuz gün süre hizmet karşılığı olan primlerini kendileri ödeyeceklerdir.
Esnaf ve Sanatkâr Siciline Kayıtlı Olanlar
Gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlar 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi kapsamında sigortalı sayıldıklarından, taksi, dolmuş ve minibüslerde şoförlük mesleğini geçim kaynağı olarak seçmiş olduğunu ve sürekli olarak icra ettiğini beyan edip ilgili kooperatiflere, meslek odasının bulunmadığı yerlerde ise şoförler odasına üye olanlar, bu hüküm nedeniyle esnaf ve sanatkar sicil müdürlüğüne kayıt yaptırmak mecburiyetinde olduklarından, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmışlardır.
Sık Sorulan Sorular
Ayda 10 günden az çalışan şoför primini kim öder?
Sigortalının kendisi; aylık 30 gün üzerinden.
Emekli şoför Ek 6 kapsamında sigortalı olabilir mi?
Hayır. Kendi sigortalılığından dolayı aylık alanlar kapsam dışıdır; çalışması hâlinde sosyal güvenlik destek primi kesilir.
İhaleyle alınan hatlarda çalışanlar kapsamda mı?
Hayır. Şehir içi toplu taşıma işleri ihale yoluyla alınmışsa Ek 6 hükümleri uygulanmaz.
Kooperatife veya şoförler odasına üye olanların durumu nedir?
Esnaf ve sanatkâr siciline kayıt zorunluluğu doğduğundan 4/1-b kapsamında sigortalı sayılırlar.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.