Mustafa Çelik
Vergi Danışmanı
Tarih: 20.07.2026
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Dijital Vergi Dairesi / Defter-Beyan Sistemi Duyurusu
1. Giriş ve Kılavuzun Amacı
Hatırlanacağı üzere (Sirküler 2026/197), 4 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No: 1) ile yurt içi ve yurt dışı varlıkların (para, altın, döviz, menkul kıymet) yasal kayıtlara alınarak ekonomiye kazandırılmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmişti.
Gelir İdaresi Başkanlığı, bilançoya tabi olmayan; ikinci sınıf tüccarlar (işletme hesabı esasına tabi mükellefler), serbest meslek mensupları ve basit usule tabi mükelleflerin söz konusu varlıkları Defter-Beyan Sistemi (DBS) üzerinden yasal defterlerine nasıl kaydedeceklerini adım adım açıklayan “Kullanım Kılavuzu”nu resmi platformunda yayımlamıştır.
2. Kullanım Kılavuzu Kapsamında Defter-Beyan Sistemindeki Teknik Adımlar
Yayımlanan kılavuz uyarınca, Varlık Barışı bildiriminde bulunan Defter-Beyan Sistemi kullanıcılarının sistem üzerinde yapacağı operasyonel kayıt modülleri şu şekilde kurgulanmıştır:
- Gelir/Gider Ekleme Modülü ve Özel Hesap Kodları: Bildirime konu edilen yurt içi veya yurt dışı varlıklar, Defter-Beyan Sistemi içerisinde yer alan “Muhasebe Bilgileri” altındaki özel varlık kayıt alanları seçilerek sisteme işlenecektir.
- Dönem Kazancıyla İlişkilendirilmeme: Sistem, Varlık Barışı kapsamında kaydedilen bu tutarları vergiye tabi dönem kazancının tespitinde (özellikle işletme hesap özeti veya serbest meslek kazanç bildiriminde) matraha dahil etmeyecek şekilde otomatik bir algoritmaya kavuşturulmuştur.
- Vergi Güvencesinin Kayıt Şartı: Varlık Barışı kapsamında sağlanan tarihi vergi incelemesi muafiyetinden (vergi zırıhından) yararlanabilmek için, vergi dairesine veya bankalara yapılan bildirimin ardından ilgili varlığın Tebliğ’de öngörülen yasal süreler içinde Defter-Beyan Sistemine bu kılavuzdaki kodlarla eksiksiz kaydedilmesi zorunludur.
3. Mali Müşavirler ve İkinci Sınıf Mükellefler İçin Operasyonel Notlar
Daha önceki sirkülerlerimizde (2026/205) Gelir ve Kurum Geçici Vergi beyannamelerindeki BDP güncellemelerini ve (2026/210) ATV araçlarındaki ÖTV/GTİP tespit esaslarını incelemiştik. GİB’in bu yeni kullanım kılavuzu doğrultusunda, meslek mensuplarının ve mükelleflerin şu adımları takip etmesi önerilir:
- Eşleşme Kontrolü: Bankalara veya vergi dairelerine Varlık Barışı kapsamında sunulan bildirim formlarındaki tutarlar ve değerleme kurları ile Defter-Beyan Sistemine girilen rakamların birebir eşleşmesi gerekmektedir. Hatalı tutar girişleri ileride sistemin otomatik vergi incelemesi korumasını riske atabilir.
- Sistem Üzerinden Belge Arşivleme: Kayıt işlemi tamamlandıktan sonra oluşan Defter-Beyan Sistemi kayıt onay belgesi ile banka dekontları/gümrük belgeleri mükellefin yasal klasöründe muhafaza edilmelidir.
GİB Dijital Vergi Dairesi Defter-Beyan Sistemi Varlık Barışı Kullanım Kılavuzu İçin Tıklayınız
