Mahmut Akman
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
14 Ekim 2019
Sirküler No: 50
Asgari İşçilikte Uzlaşma
5510 sayılı Kanunun 85’inci maddesi ile 01.10.2008 tarihinde uygulamaya konulan “uzlaşma” ile ilgili 25.04.2009 tarihli 27210 sayılı Resmi Gazete’ de Asgari İşçilik İncelemelerinde Uzlaşma Yönetmeliği ve 04.02.2011 tarihli 2011/13 sayılı SGK Genelgesi yayımlanmıştır.
SGK, işyerlerinde yapılan asgarî işçilik incelemeleri neticesinde ortaya çıkan her türlü kurum alacağı üzerinde işverenlerle SGK arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların yargıya intikalinin getireceği, emek, zaman, yargı giderleri gibi maliyetlerin önüne geçmek amacıyla, katılımcılar lehine olarak “uzlaşma” müessesini hayata geçirmiştir.
Asgari işçilik incelemesi sonucu ortaya çıkan ve sigortalılara mal edilmeyen fark prim matrahı ve bu matrah üzerinden hesaplanan prim, gecikme zammı, gecikme cezası ve idari para cezalarının tahsiline yönelik olarak işverenler ile Sosyal Güvenlik Kurumunun itirazsız anlaşması temeline dayanır.
Asgari işçilik incelemeleriyle ilgili olarak işverenlerle SGK arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların yargıya intikalinin emek, zaman, yargı giderleri gibi maliyetlerin önüne geçilmiş olup, işverenler lehine yapılan bir düzenlemedir.
Sosyal güvenlik mevzuatı açısından asgari işçilik incelemelerinde uzlaşma devamlı mahiyetteki işyerleri için uygulanmaktadır. Devamlı mahiyetteki işyerini, geçici veya mevsimlik olmayan, işyeri tescilinde 1 (bir) veya 2 (iki) mahiyet kodunda tasnif edilmesi gereken veya bu şekilde tasnif edilen işyeri olarak tarif edebiliriz.
Devamlı mahiyetteki işyerlerinde yapılan asgarî işçilik incelemesi; işverenin Sosyal Güvenlik Kurumuna, emsaline, yapılan işin nitelik, kapsam ve kapasitesine göre işin yürütülmesi için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinin veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunun saptanması halinde, işin yürütülmesi için gerekli olan asgarî işçilik miktarını, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, işyerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalışan sigortalı sayısı, ilgili meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurlar dikkate alınarak devamlı işyerleri hakkında yapılan bir incelemedir.
Asgari işçilik incelemeleri Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri tarafından yapılır ve asgari işçilik inceleme komisyonu müfettişlerce kurulur.
Uzlaşma konusu yapılan tutarlar hakkında işveren veya işveren vekilince dava açılamaz ve hiçbir mercie şikâyet ve itirazda bulunulamaz.
İşverenler üzerinde uzlaşılan idarî para cezaları için 5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan peşin ödeme indiriminden yararlandırılmaz.
