Mustafa Çelik
Vergi Danışmanı
Tarih: 25.03.2026
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı Özelgesi (Sayı: 38838)
1. Yurt Dışına Çıkış Harcı Muafiyet Şartları
5597 sayılı Yurt Dışına Çıkış Harcı Hakkında Kanun uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti pasaportu ile yurt dışına çıkanlardan harç tahsil edilmektedir. Kanun, belirli şartları taşıyan kişileri bu harçtan muaf tutmaktadır. Bu muafiyetlerin en yaygın olanlarından biri, yurt dışında oturma izni (ikamet izni) bulunan vatandaşlara tanınan haktır.
2. Almanya D Tipi Ulusal Vizenin Niteliği
Gelir İdaresi Başkanlığı’na intikal eden tereddütlü bir hususta, Almanya tarafından verilen “D Tipi Ulusal Vize”nin (Nationales Visum) harç muafiyeti sağlayıp sağlamayacağı değerlendirilmiştir:
- Vize vs. Oturum İzni: D tipi vize, hamiline Almanya’da belirli bir süre (genellikle 90 günden uzun) kalma ve sonrasında oturum iznine başvurma hakkı tanıyan bir vize türüdür.
- Yasal Değerlendirme: GİB, söz konusu vizenin 5597 sayılı Kanun’da belirtilen ve harç muafiyetine esas teşkil eden “oturma izni” kapsamında bir belge olmadığını karara bağlamıştır.
3. Sonuç: Muafiyet Mümkün Değildir
Yapılan inceleme neticesinde; Almanya D tipi ulusal vizesi ile yurt dışına çıkış yapacak olan vatandaşlarımızın, çıkış esnasında geçerli olan yurt dışına çıkış harcını ödemeleri gerekmektedir. Bu vizeye sahip olunması, oturum izni belgesi ibraz edilmediği sürece harçtan muafiyet sağlamamaktadır.








