7589 Sayılı Yargı Reformu Kanunu Yayımlandı: Kanuni Faiz, Belirsiz Alacak Davası, Islah ve Zamanaşımı Kurallarında Değişiklikler

Mustafa Çolak
Vergi Danışmanı
Tarih: 31.07.2026
Kaynak: 31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete — 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kabul tarihi: 16/7/2026)

Kanuni Faiz Oranının Yeni Hesabı (3095 sayılı Kanun md. 1)

Kanunun 10’uncu maddesiyle 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1’inci maddesi tümüyle değiştirilmiştir. Yeni metne göre, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hâllerde miktar sözleşmeyle tespit edilmemişse ödeme;

• yıllık olarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yapılır;
• bu reeskont oranı 30 Haziran günü, önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan orandan beş puan veya daha çok farklı ise, yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde sekseni geçerli olur.

Bu düzenleme, sözleşmede faiz kararlaştırılmamış ticari ve adi alacaklarda uygulanacak oranı doğrudan etkiler; alacak ve borç karşılıklarının hesabında yeni yöntemin esas alınması gerekir.

Belirsiz Alacak Davasının Kaldırılması ve Kısmi Davada Talep Artırımı

• Belirsiz alacak davası kaldırıldı (md. 19): 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 107’nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Alacak miktarının başlangıçta belirlenemediği hâllerde kullanılan bu dava türü artık mevzuatta yer almamaktadır.
• Kısmi davada talep artırımı (md. 20 — HMK md. 109/4): Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.

İki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, belirsiz alacak davasının yerini kısmi dava ve tek seferlik talep artırımı düzeni almıştır. Artırım hakkının bir defaya mahsus olması ve tahkikatın sona ermesi ile sınırlı bulunması, dava stratejisinde zamanlamayı belirleyici hâle getirir.

Yargılama Süreleri ve Duruşma Düzeni

• Duruşma aralığı (md. 21 — HMK md. 147/3): Duruşmalar arasındaki süre üç aydan daha uzun olamaz. Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hâllerde hâkim, gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilir.
• Ses ve görüntü nakliyle katılımda imza (md. 22 — HMK md. 149/4): Ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmasına karar verilenler hakkında elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmaz. Bu kuralın istisnaları vardır: 154’üncü maddenin üçüncü fıkrasının (ç) bendinde belirtilen ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ile sulh olma hâllerinde imza şartı devam eder. Bu madde yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girer.
• Birleştirme ve ayırma kararları (md. 23 ve 24 — HMK md. 166 ve 168): İlk davanın açıldığı mahkeme, birleştirme kararının kesinleşmesinden itibaren bununla bağlıdır. Aynı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülen davalar yönünden verilen birleştirme kararına karşı sadece istinaf yoluna başvurulabilir. İlk derece mahkemelerinin ayırma kararlarına karşı istinaf, bölge adliye mahkemelerinin birleştirme ve ayırma kararlarına karşı temyiz ancak hükümle birlikte mümkündür; bu husus tek başına kaldırma veya bozma sebebi teşkil etmez.
• Temyiz sınırı (md. 25 — HMK md. 362/3): Bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında verdiği kararın kabul veya reddedilen kısmı, miktar veya değeri itibarıyla 341’inci maddenin ikinci fıkrasındaki parasal sınırın üzerindeyse temyiz edilebilir; maddede bu imkânı sınırlayan hâller ayrıca sayılmıştır.

İdari Yargıdaki Değişiklikler

• Tek hâkimle görülecek davalar genişletildi (md. 4 — 2576 sayılı Kanun md. 7): Listeye; öğrencilere verilen disiplin cezaları ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalar (uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucu doğuranlar hariç); kamu görevlileri hakkındaki geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemlerine karşı açılan davalar; kamu görevlilerine verilen uyarma cezasına karşı açılan davalar; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyeleri hakkında verdiği disiplin cezalarına karşı açılan davalar (mesleki faaliyeti geçici veya sürekli engelleyenler hariç) gibi dava türleri eklenmiştir.
• Temyiz edilemeyecek kararlar (md. 6 — 2577 sayılı Kanun md. 46): Bölge idare mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden verdiği kararlar kural olarak otuz gün içinde Danıştayda temyiz edilebilir; ancak bazı dava ve işlerde temyiz yolu kapalıdır. Bu kapsama; idare ve vergi mahkemelerinde tek hâkimle görülen davalar, 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun, 3091 sayılı Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu uygulamasından kaynaklanan davalar ile sadece vekâlet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin verilen kararlar girmektedir. Maddenin (c) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
• İstinaf (md. 5 — 2577 sayılı Kanun md. 45): Maddenin üçüncü ve beşinci fıkraları değiştirilmiştir.
• Danıştay (md. 3 — 2575 sayılı Kanun geçici 27): Onüçüncü fıkradaki “on yıl” ibaresi “on dört yıl” olarak değiştirilmiş, bu hüküm 23/7/2026 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.

Bilirkişiye Başvurmada Disiplin Yaptırımı

Kanunun 9’uncu maddesiyle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununun 63’üncü maddesinin (uyarma cezası) ikinci fıkrasına (f) bendi eklenmiştir: “Mesleğin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurmak.” Bu fiil artık uyarma cezası gerektiren hâller arasındadır. Aynı maddenin mevcut (e) bendi, bilirkişi seçimi ve görevlendirmesinde kanunlarla belirlenen kurallara uymamayı zaten uyarma sebebi sayıyordu.

Tazminat Hesabında Faiz ve Mahsup (TBK md. 55)

Kanunun 18’inci maddesiyle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 55’inci maddesine eklenen fıkralara göre; çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile destekten yoksun kalma tazminatlarında:

• zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat toplamına haksız fiilin veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten;
• kazancın bilinemediği döneme ilişkin hesaplanan tazminat toplamına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilir;
• bu tazminatlar için ifa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilir.

Düzenleme, iş kazası ve trafik kazası tazminat dosyalarında faiz başlangıcı ile avans ödemelerinin mahsubu bakımından doğrudan sonuç doğurur.

İcra ve Satış Hükümleri

• İhale bedelini yatırmayan alıcı (md. 1 — 2004 sayılı Kanun md. 114): En yüksek teklifi verip ihale bedelini süresinde yatırmayan alıcıdan alınan teminat iade edilmez; öncelikle satış masraflarından mahsup edilir, kalan miktar icra dosyaları bakımından alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödenir. Ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde ise teminat, satış masrafları mahsup edildikten sonra paydaşlara payları oranında ödenir; bedeli yatırmayan kişi paydaş ise teminatın tamamı diğer pay sahiplerine payları oranında ödenir. Ayrıca bu alıcıya, teklif ettiği bedelin yüzde beşi oranında idari para cezası verilir. Kanuna eklenen geçici madde uyarınca bu değişiklikler, yürürlükten önce başlamış işlemler bakımından ayrı bir düzene bağlanmıştır.
• Vesayet altındaki kişilere ait taşınmazların satışı (md. 11 ve 12 — 4721 sayılı Kanun md. 440 ve 444): Satışın Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine entegre elektronik satış portalında açık artırmayla yapılacağı hükme bağlanmış; ihalenin vesayet makamının onamasıyla tamam olacağı ve onama kararının ihale gününden başlayarak on gün içinde verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu iki madde yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girer.

Ceza Hükümleri

• Hesap ve kart kullandırmada indirim (md. 13 — TCK md. 158/4): TCK’nın 157 ve 158’inci maddelerindeki suçlara iştirakin; kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması hâlinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (md. 15 — CMK md. 231): Maddenin beş ila ondördüncü fıkraları yeniden düzenlenmiştir; denetim süresi içinde dava zamanaşımının duracağı ve zararın denetim süresince aylık taksitlerle giderilmesi koşuluyla da karar verilebileceği hükme bağlanmıştır.
• Ayrıca 5271 sayılı Kanunun 80, 247 ve 308’inci maddelerinde, 1512 sayılı Noterlik Kanununun 55’inci maddesinde ve 2659 sayılı Kanunun mülga 26’ncı maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Yürürlük

Hukuk ve Finans Birimleri İçin Pratik Notlar

• Faiz hesabı yenilenmelidir: Sözleşmede faiz kararlaştırılmamış alacaklarda kanuni faiz artık reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır; alacak ve borç karşılıkları ile dava dilekçelerindeki faiz talepleri bu yönteme göre gözden geçirilmelidir.
• Dava türü tercihi değişti: Belirsiz alacak davası kaldırıldığından, miktarı başlangıçta tam belirlenemeyen alacaklarda kısmi dava açılması ve talep artırımının bir defaya mahsus hakkının zamanlaması planlanmalıdır.
• Vekâlet ücreti kararlarında temyiz: İdari yargıda yalnızca vekâlet ücreti ve yargılama giderine ilişkin kararlara karşı temyiz yolu kapatıldığından, bu kalemlere ilişkin itirazların istinaf aşamasında eksiksiz ileri sürülmesi gerekir.
• Tazminat dosyalarında avans ödemeleri: TBK 55’teki yeni mahsup kuralı, tahkikat başlamadan yapılan ödemelerin oransal mahsubunu öngördüğünden, bu ödemelerin tarih ve tutarlarının belgelenmesi önem kazanmıştır.
• Üç ay sonra yürürlüğe girecek hükümler: Elektronik duruşmada imza kuralı ile vesayet taşınmazlarının elektronik satış portalında satışı yayımdan üç ay sonra uygulanacaktır; bu tarihe kadar mevcut usul geçerlidir.

Sık Sorulan Sorular

Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.