%3 Olarak Uygulanan Yurt Dışı Kaynaklı Döviz Dönüşüm Desteği Oranı 31 Ocak 2027 Tarihine Kadar Uzatıldı

Mustafa Çolak
Vergi Danışmanı
Tarih: 02.08.2026
Kaynak: 01.08.2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete — Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/11)

Sürenin Uzatılması

• Değişen ibare: 2023/5 sayılı Tebliğin geçici 1’inci maddesinin birinci fıkrasındaki “31/7/2026” ibaresi “31/1/2027” olarak değiştirilmiştir (2026/11 sayılı Tebliğ md. 6).
• Yürürlük: Bu madde yayımı tarihinde (01.08.2026) yürürlüğe girmiştir; dolayısıyla süre kesintisiz devam etmiştir.
• Uzatma geçmişi: Aynı geçici maddedeki süre daha önce de art arda uzatılmıştır — 2025/18 sayılı Tebliğ (RG 01.08.2025, sayı 32973) ile 31/7/2025’ten 31/10/2025’e, 2025/26 sayılı Tebliğ (RG 01.11.2025, sayı 33064) ile 30/4/2026’ya.

Destek Oranı ve Hesabı

2026/11 sayılı Tebliğin 2’nci maddesiyle yeniden yazılan 4’üncü maddeye göre; firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin aracı banka aracılığıyla Merkez Bankasına satışı sırasında, talepte bulunulması ve Merkez Bankasınca belirlenen döviz pozisyonu oranının aşılmaması kaydıyla, dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevrilen tutarın yüzde 2’si kadar döviz dönüşüm desteği ödenir. Geçici 1’inci madde kapsamındaki artırımlı oran uygulaması bu genel oranın üzerinde uygulanan geçici düzenlemedir ve süresi 31/1/2027 tarihine uzatılmıştır.

Yeniden Yazılan 4’üncü Maddenin Getirdikleri

• Döviz pozisyonu oranı tevsiki: Firmalar destekten yararlanmadan önce döviz pozisyonu oranlarının Merkez Bankasınca belirlenen sınırı aşmadığını aracı bankalara tevsik eder.
• Üst limitler: Merkez Bankası, satılabilecek döviz tutarlarına veya alınabilecek destek tutarlarına üst limit getirebilir. Satış üst limitleri, firma kârlılığı ve işgücü maliyetinden oluşan katma değer tutarları dikkate alınarak Merkez Bankasınca belirlenen yöntemle hesaplanır; üst limiti aşan firmaların talepleri karşılanmaz.
• İade yok: Tebliğ kapsamında Merkez Bankasına satışı yapılan dövizlerin hiçbir şekilde iadesi yapılmaz.
• Aracılı ihracat: Dış Ticaret Sermaye Şirketleri, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ile diğer aracı ihracatçılar tarafından yurda getirilen dövizler, ürün tedarik eden firmalar adına satılabilir; tevsiki tedarikçi firma yapar ve destek doğrudan tedarikçi firma hesabına aktarılır.
• Komisyon: Aracı bankalar destek işlemleri için komisyon alabilir; azami komisyon oranını Merkez Bankası belirler.
• Yurt dışı kaynak tespiti: Satışı yapılacak dövizlerin yurt dışı kaynaklı olduğunun tespiti aracı bankaca yapılır; aracı banka gerekli gördüğü tüm bilgi ve belgeleri firmalardan isteyebilir.

Taahhüt Rejiminin Değişmesi

Eski düzenlemede destek, Merkez Bankasınca belirlenecek süre boyunca döviz alımı yapmama taahhüdünde bulunulması şartına bağlıydı ve taahhüdün ihlali 6’ncı maddede yaptırıma bağlanmıştı. 2026/11 sayılı Tebliğ ile:

• 4’üncü maddenin yeni metninde döviz almama taahhüdü koşulu yer almamaktadır;
• 6’ncı madde yürürlükten kaldırılmıştır;
• eklenen geçici 2’nci madde uyarınca, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen döviz almama taahhütlerinin yerine getirilmemesi hâlinde yürürlükten kaldırılan hükümler uygulanır. Yani geçmiş taahhütler bakımından eski yaptırım rejimi geçerliliğini korur.

Gerçeğe Aykırı Beyan ve Usulsüz Kullanım (Yeni 4/A Maddesi)

• Geri alma: Döviz pozisyonu oranına ilişkin bildirimin gerçeğe aykırı olduğu ya da destekten usulsüz, amaca aykırı veya gerçeğe aykırı bilgi ve belge sunularak yararlanıldığı tespit edilirse; ödenen destek tutarları ilgili dönem boyunca oluşan kur farkı dâhil edilerek ve ödeme tarihinden tespit tarihine kadar Merkez Bankasının ilan ettiği en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizle birlikte aracı bankalarca tahsil edilip Merkez Bankasına aktarılır.
• Talep yasağı ve suç duyurusu: İlgili firmanın destek talepleri ile Merkez Bankası kaynaklı kredi başvuru ve kullanım talepleri, ihlal tutarları ve tekerrür dikkate alınarak belirlenen süreler boyunca kabul edilmez. Suç duyurusunda bulunulmasına Merkez Bankası karar verir.
• Grup şirketlerine yayılma: Hesaplanan tutar ödenene kadar; ilgili firmanın kontrol ettiği firmaların, onu kontrol eden firmaların ve onu kontrol eden gerçek ve tüzel kişilerin kontrol ettiği firmaların destek ve kredi talepleri de kabul edilmez. Aracı bankalar bu kapsamdaki firmaları Merkez Bankasına bildirmekle yükümlüdür.
• “Firma kontrolü” tanımı: Tebliğ, 3’üncü maddeye eklenen (e) bendi ile firma kontrolünü tanımlamıştır: doğrudan veya dolaylı olarak bir firmada asgari %50 hisse veya asgari %50 oy hakkı veya yönetim kurulu üyelerinin asgari %50’sini seçme hakkı ya da yönetim kurulu üyelerinin asgari %50’sine sahip olma hâli.
• Aracı banka yükümlülükleri: Şüpheli işlemleri Merkez Bankasına bildirmek ve bildirilen tutarın bir ay içinde aktarılması için gerekli tedbirleri almak zorundadır; aktarılmazsa Merkez Bankası tutarı aracı bankanın nezdindeki hesaplarından resen tahsile yetkilidir.

İnceleme Yetkisi (Yeni 6/A ve 6/B Maddeleri)

• Merkez Bankası, belirleyeceği bilgi ve belgelerin aracı bankaya veya kendisine ibrazını isteyebilir. İstenen bilgi ve belgeyi sunmayan firmaların destek talepleri kabul edilmez ve satışı yapılmış dövizler iade edilmez.
• Şüpheli veya gerekli görülen firmalar incelemeye alınabilir; inceleme aracı bankaya yaptırılabilir veya Merkez Bankasınca yapılabilir. İncelemenin aracı bankaca yapılması, aracı bankanın sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
• İncelemeye alınan firmalara inceleme süresi sonuna kadar destek ödenmez. İnceleme sonucunda usulsüzlük tespit edilirse talep reddedilir ve 4/A maddesinin birinci fıkrası uygulanır; tespit edilmezse incelemenin sonuçlandığı tarihten itibaren talep kabul edilir.
• 6/B maddesi ile uygulamaya ilişkin ayrıntılar ile diğer usul ve esasların Merkez Bankasınca belirleneceği hükme bağlanmıştır.

Yürürlük Takvimi

Şirketler İçin Pratik Sonuçlar

• 1 Ekim 2026 hazırlığı: Destekten yararlanan ihracatçı ve döviz kazandırıcı hizmet firmalarının, 1/10/2026’dan itibaren geçerli olacak döviz pozisyonu oranı tevsiki ve üst limit düzenine göre süreçlerini gözden geçirmesi gerekir.
• Grup yapısı riski: 4/A maddesindeki yaptırım, tespitin yapıldığı firmayla sınırlı kalmayıp kontrol ilişkisi bulunan firmalara yayılmaktadır; %50 eşiğine göre grup haritasının çıkarılması yararlı olur.
• Beyan doğruluğu: Döviz pozisyonu oranına ilişkin tevsik bildirimlerinin doğruluğu, artık yalnızca desteğin geri alınması değil, kredi erişiminin kapanması ve suç duyurusu riskini de taşımaktadır.
• Geçmiş taahhütler: 1/10/2026 öncesinde verilmiş döviz almama taahhütleri bakımından eski yaptırım hükümleri uygulanmaya devam edeceğinden, süren taahhütlerin takibi bırakılmamalıdır.
• Muhasebe ve vergi: Merkez Bankasınca ödenen döviz dönüşüm desteği tutarları şirketin ticari kazancına dâhil edilir ve kurum kazancının tespitinde dikkate alınır.

Sık Sorulan Sorular

Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.