Üretim planınız sarkıyor, acil yetişmesi gereken siparişler var ve çalışanınızdan fazla mesaiye kalmasını istediniz. Ancak aldığınız yanıt net: “Kalamam.” Peki, bir işveren veya İK yöneticisi olarak bu durumda yasal haklarınız nelerdir? İş sözleşmesine ekleyeceğiniz tek bir madde sizi bu krizden nasıl kurtarır? Daha da önemlisi, yıllık 270 saatlik fazla mesai sınırını aşmak şirketinizi hangi devasa tazminat riskleriyle karşı karşıya bırakır?

Bu yazımızda (ve aşağıdaki videomuzda), fazla mesai süreçlerinin işveren tarafındaki yasal boyutunu, riskleri ve bu krizleri hatasız yönetmenin yollarını inceliyoruz.

Prozon’un yapay zeka asistanı Devin, videoda fazla mesai süreçlerini İK ve işveren perspektifinden tüm yasal sınırlarıyla anlatıyor. Tüm detayları okuyarak öğrenmek isterseniz yazımız aşağıda!

Çalışandan Fazla Mesai Onayı Almanın En Garanti Yolu

İş Kanunu’na göre, bir çalışana fazla mesai yaptırabilmeniz için öncelikle onun onayını (muvafakatini) almanız şarttır. Bu onayı her defasında tek tek almak yerine en pratik ve yasal yol, bu muvafakati iş sözleşmesine baştan eklemek veya işe giriş aşamasında yazılı bir “Fazla Çalışma Muvafakatnamesi” imzalatıp özlük dosyasına koymaktır.

Onay Veren Çalışan Mesaiyi Reddederse İşverenin Fesih Hakkı Doğar Mı?

Eğer çalışanınız iş sözleşmesinde veya sonradan yazılı olarak fazla mesaiye kalmayı kabul etmişse, geçerli ve haklı bir mazereti (sağlık sorunu, acil ailevi durum vb.) olmadan mesaiye kalmayı reddedemez. Onay verdiği halde mesaiye kalmamakta direnen ve işleyişi aksatan çalışan için tutanak tutulabilir. Bu tutumun devam etmesi ve işyerinde olumsuzluklara yol açması, işveren açısından geçerli (hatta duruma göre haklı) fesih nedeni oluşturabilir.

En Büyük Risk: Yıllık 270 Saat Sınırını Aşarsanız Ne Olur?

İşverenlerin düştüğü en büyük yasal tuzak burasıdır. Bir çalışana yılda en fazla 270 saat fazla mesai yaptırabilirsiniz. Çalışan onay vermiş olsa bile bu sınırı aşamazsınız. Eğer çalışana 270 saatten fazla mesai yaptırırsanız; çalışan iş sözleşmesini “haklı nedenle” derhal feshedebilir ve sizden tüm kıdem tazminatını talep ederek işten ayrılabilir. Üstelik bu durum, şirketinize idari para cezaları olarak da geri döner.

Çalışan Verdiği Onayı İptal Edebilir Mi?

Evet. Fazla mesaiye başlangıçta onay veren bir çalışan, bu kararından vazgeçebilir. Ancak bunu “Bugün mesaiye kalmıyorum, onayı da çektim” diyerek aniden yapamaz. İş kanununa göre çalışanın, fazla mesai onayını geri çektiğini 30 gün önceden yazılı olarak işverene bildirmesi gerekir.

Prozon ile Riskleri Sıfırlayın ve Kuruşu Kuruşuna Hesaplayın

Fazla mesai onaylarını matbu evraklarla takip etmek, her çalışanın 270 saatlik limitini Excel’lerde manuel tutmaya çalışmak insan hatasına son derece açıktır ve şirketinizi tazminat riskleriyle baş başa bırakır. Prozon olarak bu karmaşık onay, limit takibi ve fesih süreçlerini otomatik olarak yöneterek şirketinizi koruma altına alıyoruz.