Bir çalışanınızla yollarınızı ayırdınız, tüm tazminatlarını ödediniz ve kendisine “şirketten hiçbir alacağım kalmamıştır” yazılı bir ibraname imzalattınız. Artık güvende misiniz? Ne yazık ki hayır! İş hukukuna göre, imzalattığınız o belgedeki ufacık bir detay bile ibranameyi anında geçersiz (kesin hükümsüz) kılabilir ve yıllar sonra karşınıza devasa bir dava olarak çıkabilir.
Bu yazımızda (ve aşağıdaki videomuzda) Prozon’un yapay zeka asistanı Devin, işverenler için hayati bir güvence olan ibranamenin 5 zorunlu geçerlilik şartını ve en çok kafa karıştıran “şerh” (ihtirazi kayıt) tehlikesini tüm şeffaflığıyla açıklıyor.
Yapay zeka asistanımız Devin’in anlattığı videoyu yukarıdan izleyebilir veya şirketinizi davalardan koruyacak tüm detayları aşağıdan okuyabilirsiniz.
Geçerli Bir İbranamenin 5 Zorunlu Şartı
İş mahkemelerinde bir ibranamenin geçerli sayılabilmesi için aşağıdaki 5 şartın tamamının aynı anda sağlanması gerekir. Sadece biri bile eksik olursa belge geçersizdir:
- 1. Yazılı Olmalı: İbraname mutlaka yazılı bir belge olarak düzenlenmelidir. Sözlü ibra geçerli değildir.
- 2. Tarihine Dikkat (En Büyük Hata!): İbranamenin düzenlenme tarihi, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten başlayarak ortalama 1 aylık süre geçtikten sonra olmalıdır. İşten çıkış günü (ilişik kesilirken) aceleyle imzalatılan tüm ibranameler yasal olarak geçersizdir.
- 3. İçeriği Net Olmalı: “Tüm haklarımı aldım” gibi yuvarlak ifadeler kabul edilmez. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti gibi tüm alacak kalemleri ayrı ayrı ve karşısındaki rakamlarıyla belirtilmelidir.
- 4. Tutar Eksiksiz Olmalı: İbranamede yazan alacakların, çalışanın yasal haklarına (bordro hesaplamalarına) kıyasla eksik olmaması gerekir.
- 5. Ödeme Bankadan Yapılmalı: İbraya konu olan tüm ödemelerin, çalışanın banka hesabına eksiksiz olarak yatırılması zorunludur. Elden ödeme iddiası ibranameyi çürütür.
İbraname ile Arabuluculuk Tutanağı Aynı Şey Midir?
Kesinlikle hayır. İbraname, işçi ve işveren arasında düzenlenen özel bir sözleşmedir ve yukarıdaki 5 şarttan birine uymazsa çok kolay iptal edilebilir. Arabuluculuk anlaşma belgesi ise resmi bir arabulucu huzurunda imzalanır ve imzalandığı anda “mahkeme kararı” (ilam) niteliği taşır. Bu nedenle arabuluculuk tutanağı, ibranameye göre çok daha güçlü ve sonradan itiraz edilmesi imkansıza yakın bir belgedir.
Gizli Tehlike: Çalışan İbranameye “Şerh” Düşerse Ne Olur?
Eğer çalışanınız ibranameyi imzalarken imzasının yanına veya belgenin altına “Fazlaya dair haklarım saklıdır” veya “Kanuni haklarım saklıdır” gibi bir not (ihtirazi kayıt) düşerse ne olur? Yargıtay kararlarına göre bu durumda belge artık borcu tamamen bitiren bir “ibraname” olmaktan çıkar ve yalnızca o belgede yazan tutarın ödendiğini kanıtlayan basit bir “makbuz” haline gelir. Yani çalışan, o imzaya rağmen eksik olduğunu düşündüğü diğer alacakları için size dava açma hakkını korumuş olur.
Prozon ile İbraname Süreçlerini Tek Tuşla Otomatize Edin
Yasalara tam uyumlu bir ibraname sürecinin temeli, doğru ve eksiksiz hesaplanmış bir “final bordrosu”dur. Kalem kalem hesaplama yapmak, 1 aylık yasal süreyi Excel’de takip etmek ve hatasız bir belge formatı oluşturmak İK departmanları için ciddi bir operasyonel yüktür.
Prozon Bordro ve Özlük Yazılımı; * İşten ayrılan personelinizin tüm hak edişlerini yasalara tam uyumlu ve kalem kalem ayrılmış şekilde hesaplar.
- Çıkış tarihini sisteme kaydettiği için, o kritik 1 aylık bekleme süresini sizin yerinize takip eder.
- En önemlisi: İbra yazıları Prozon tarafından otomatik olarak hazırlanır! Personeli seçip “Çıktı Al” demeniz, yasalara %100 uyumlu belgenizi hazır etmeniz için yeterlidir.
İşletmenizi iş hukuku risklerinden korumak ve süreçlerinizi dijitalleştirmek için, bilgi@prozon.net veya +90 850 303 53 71 üzerinden uzmanlarımızla hemen iletişime geçebilirsiniz.
