Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK) Başkanlığı, uluslararası otomatik bilgi değişimi (CRS) verileri ile Risk Analiz Merkezi imkânlarını birleştirerek “Yurtdışı Kazançlar Gözetim Programı”nı resmen başlatmıştır. İlk aşamada yüksek gelir ve servet profiline sahip mükelleflerin yurt dışındaki finansal varlıkları, şirket/ortaklık yapıları ve kazançları incelemeye alınacak; beyan uyumsuzluğu tespit edilen mükellefler Vergi Müfettişleri tarafından izaha davet edilerek gönüllü vergi uyumu teşvik edilecektir.
Düzenlemenin Kapsamı
VDK tarafından duyurulan Yurtdışı Kazançlar Gözetim Programı, yurt dışı gelirlerin tam ve eksiksiz vergilendirilmesini amaçlamakta olup program kapsamında yürütülecek temel operasyonlar şunlardır:
- Uluslararası Bilgi Değişimi ve Çapraz Kontrol: Finansal Hesap Bilgilerinin Otomatik Değişimi Anlaşması (CRS) çerçevesinde 100’den fazla ülkeden elde edilen banka, mevduat, borsa ve fon verileri; yurt içi veriler ve beyannameler ile çapraz eşleştirmeye tabi tutulacaktır.
- Yüksek Gelir ve Servet Profiline Öncelik: İnceleme ve gözetim adımlarında ilk etapta yüksek net değerli bireyler (HNWI), yurt dışında ciddi finansal varlığı, ortaklığı veya şirket yapısı bulunan mükellefler hedef alınacaktır.
- Vergi Müfettişleri Tarafından İzah İsteme: Türkiye’deki vergi beyanları ile uluslararası veriler arasında tutarsızlık saptanan mükellefler VDK gözetim programına alınarak Vergi Müfettişleri tarafından resmi yazı ile bilgi ve açıklama sunmaya davet edilecektir.
- Eksik ve Hatalı Beyanların Düzeltilmesi: Program, doğrudan vergi incelemesinden ziyade mükelleflere izah ve pişmanlıkla beyan (VUK m. 371) imkânı tanıyarak eksik vergi ve cezaların gönüllü uyum ile hazineye kazandırılmasını hedeflemektedir.
Kimler Etkileniyor?
VDK’nın başlattığı Gözetim Programı’ndan doğrudan etkilenen mükellef ve gruplar şunlardır:
- Yurt dışı bankalarında mevduat, hisse senedi, tahvil, fon ve türev aracı bulunan Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler (tam mükellefler)
- Yurt dışında kurulan şirketlerde ortaklığı, iştirak kazancı, kâr payı (temettü) veya faiz/kira geliri olan mükellefler
- Uluslararası otomatik bilgi değişimi kapsamındaki ülkelerde finansal hesabı bulunan yüksek servet sahipleri
- Mükelleflerin yurt dışı gelirlerinin vergilendirilmesini ve Pişmanlık/İzah süreçlerini yürüten YMM, SMMM, Özel Bankacılık Danışmanları ve Vergi Hukukçuları
Kritik Tarihler, Tutarlar ve Şartlar
| Konu | Değer / Durum | Not |
| Uygulayıcı Kurum | Hazine ve Maliye Bakanlığı – VDK | Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından yürütülür. |
| Veri Kaynağı | Uluslararası Otomatik Bilgi Değişimi (CRS) | Yurt dışı banka ve finansal kurum verileri esastır. |
| Yasal Dayanak | Vergi Usul Kanunu (İzaha Davet & Pişmanlık) | VUK m. 370 ve m. 371 hükümleri uygulanacaktır. |
| Hedef Kitle | Yüksek Gelir ve Servet Profilli Mükellefler | Beyan-veri uyumsuzluğu tespit edilen mükelleflerdir. |
Operasyonel Kontrol Listesi
Yanlış Yorumlanabilecek Noktalar
Yurt dışında vergi ödenmiş olması, bu kazançların Türkiye’de beyan edilmeyeceği anlamına gelmez. Türkiye’de ikamet eden tam mükellefler, dünya genelinde elde ettikleri tüm kazançları Türkiye’de beyan etmekle yükümlüdür. Yurt dışında ödenen vergiler, Çift Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları çerçevesinde Türkiye’de hesaplanan vergiden ancak belgelenmek kaydıyla mahsup edilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışı banka hesap bilgileri Türkiye’ye nasıl ulaşıyor?
Türkiye’nin taraf olduğu Uluslararası Otomatik Bilgi Değişimi Anlaşması (CRS) kapsamında tespiti yapılan finansal hesap bilgileri her yıl düzenli olarak ilgili ülke vergi idarelerince Hazine ve Maliye Bakanlığı’na aktarılmaktadır.
VDK’dan bilgi isteme yazısı geldiğinde ne yapılmalıdır?
İzah yazısında belirtilen süre içinde Vergi Müfettişine yurt dışı gelirlerin kaynağını, vergilendirme durumunu veya ÇVÖA belgelerini içeren somut bilgi ve belgeler sunulmalıdır.
Beyan edilmemiş yurt dışı kazançlar cezasız nasıl beyan edilebilir?
Hakkınızda vergi incelemesine başlanmadan veya takdir komisyonuna sevk yapılmadan önce VUK 371. madde uyarınca “Pişmanlık ve Islah” talepli beyanname verilerek vergi ziyaı cezası kesilmeksizin süreç tamamlanabilir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler