Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), veraset yoluyla veya ivazsız (karşılıksız) olarak malların bir kişiden diğerine intikal etmesi halinde verilmesi gereken Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesinin ne zaman ve nasıl beyan edileceğine ilişkin rehber ve broşürlerini güncelleyerek kullanıma sunmuştur. Rehberde muafiyet ve istisna tutarları, beyanname verme süreleri, indirilebilecek borçlar ve vergi tarife oranları detaylıca açıklanmıştır.
Düzenlemenin Kapsamı
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan güncel rehber ve broşür; 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu hükümleri çerçevesinde mirasçılar ve karşılıksız mal intikali yapılan şahıslar için rehber niteliğindedir. Çalışmada öne çıkan temel başlıklar şunlardır:
- Verginin Konusu ve Vergiyi Doğuran Olay: Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle ivazsız olarak bir şahıstan diğer şahsa intikali.
- Muafiyet ve İstisnalar: Her yıl güncellenen evlatlıklar dahil evlat ve eşten her birine düşen miras paylarındaki istisna tutarları ile karşılıksız intikallere ilişkin istisna sınırları.
- Beyanname Verme Zamanı: Ölümün Türkiye’de veya yurt dışında gerçekleşmesi durumuna göre belirlenen 4 ay, 6 ay ve 8 aylık beyanname verme süreleri.
- Matrahın Tespiti: Matrahtan indirilebilecek murisin borçları, cenaze giderleri ve vergi borçları.
- Tarife ve Ödeme: Veraset yoluyla intikallerde (%1 ila %10) ve ivazsız intikallerde (%10 ila %30) uygulanan artan oranlı vergi tarifesi ve ödeme takvimi.
Kimler Etkileniyor?
Rehber ve broşür kapsamındaki uygulamalardan etkilenen mükellef ve taraflar aşağıda belirtilmiştir:
- Kendilerine miras yoluyla mal, gayrimenkul, banka mevduatı, araç veya hisse senedi intikal eden tüm mirasçılar
- Şans oyunları, yarışma, çekiliş veya bağış/hibe yoluyla ivazsız (karşılıksız) mal veya para elde eden gerçek şahıslar
- Veraset ve intikal vergisi beyanname süreçlerini takip eden serbest muhasebeci mali müşavirler (SMMM), yeminli mali müşavirler (YMM) ve vergi danışmanları
Kritik Tarihler, Tutarlar ve Şartlar
| Konu | Değer / Süre | Not |
| Beyanname Süresi (Türkiye’de Ölüm ve Mirasçılar) | 4 Ay | Ölümün ve mirasçıların Türkiye’de bulunması halinde beyan süresidir. |
| Beyanname Süresi (Yurt Dışı Durumları) | 6 Ay – 8 Ay | Ölümün veya mirasçıların yurt dışında bulunması haline göre değişir. |
| İvazsız İntikallerde Beyan Süresi | 1 Ay | Malların hukuken iktisap edildiği tarihten itibaren 1 aydır. |
| Vergi Ödeme Dönemleri | 3 Yılda 6 Eşit Taksit | Her yıl Mayıs ve Kasım aylarında ödenir. |
Operasyonel Kontrol Listesi
Yanlış Yorumlanabilecek Noktalar
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) çıkarılması beyanname verme yükümlülüğünü tamamlamaz. Mirasçılık belgesi alındıktan sonra yasal süreleri (4, 6 veya 8 ay) geçirmeden GİB sistemine Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesinin verilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde vergi ziyaı ve usulsüzlük cezalarıyla karşılaşılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi nereye verilir?
Beyanname, ölen kimsenin ikametgahının bulunduğu yerdeki vergi dairesine veya Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda verilir.
Miras yoluyla intikal eden gayrimenkullerde matrah nasıl tespiti yapılır?
Gayrimenkuller için ölümün gerçekleştiği yıla ait belediyeden alınan emlak vergisine esas rayiç değer matrah olarak kabul edilir.
Veraset ve İntikal Vergisi ne zaman ödenir?
Hesaplanan vergi, tahakkuk tarihinden itibaren 3 yılda ve her yıl Mayıs ile Kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler