Ar-Ge Merkezi başvurusu adım adım
Ar-Ge Merkezi başvurusu, 5746 sayılı Kanun kapsamındaki destek ve teşviklerden yararlanmak için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına yapılan bir belge başvurusudur. Bu sayfa süreci sırasıyla anlatır: hangi şartlar aranır, dosya nereye gider, hangi adımda mevzuatta hangi süre öngörülür ve belge alındıktan sonra hangi yükümlülükler başlar.
Bakanlık ön incelemesi mevzuatta 5 iş günü
Dosya eksiklik yönünden incelenir.
Komisyon kararı mevzuatta 30 iş günü
Değerlendirme ve Denetim Komisyonu karara bağlar.
Teşvik karar tarihinden
Belgenin elinize geçtiği gün değil.
Başvuruda aranan asgari şartlar
Uygulama ve Denetim Yönetmeliğinin 20. maddesi, Ar-Ge Merkezi Belgesi veya Tasarım Merkezi Belgesi için aranan asgari şartları sayar. Dosya hazırlığına başlamadan önce bu maddelerin her birinin şirkette karşılığı olup olmadığına bakılır; eksik olan varsa başvuru değil, önce o eksik kapatılır.
Personel eşiği
Kanun metni Ar-Ge merkezleri için en az elli tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli der; aynı madde bu sayıyı Cumhurbaşkanının belirleyebileceğini de söyler. Yürürlükteki karar birçok sektör için eşiği on beşe indirmiştir. Tasarım merkezlerinde sayı en az ondur. Sektörünüz için geçerli sayıyı başvuru öncesinde teyit ettirin.
Tam zaman eşdeğer nedir
TZE bir kişi sayımı değil, zaman hesabıdır. Merkezde çalışılan toplam süreye bakılır; yarı zamanlı ya da projeye kısmi katılan personel oranı kadar sayılır. Bu yüzden kadro sayısıyla TZE aynı çıkmayabilir.
Ayrı birim ve tek mekân
Ar-Ge veya tasarım merkezi, organizasyon şemasında ayrı bir birim olarak örgütlenmiş olmalı ve tek bir yerleşke ya da fiziki mekân içinde yer almalıdır.
Fiziki kontrol mekanizması
Personelin bu merkezde çalıştığının fiziki olarak kontrol edilebilmesi gerekir. Turnike, kartlı geçiş ya da eşdeğer bir PDKS düzeni bu şartın karşılığıdır.
Tanımlı program ve projeler
Merkezin konusu, süresi, bütçesi ve personel ihtiyacı tanımlanmış program ve projeleri bulunmalıdır. Başvuru dosyasının içeriğini de asıl olarak bu projeler oluşturur.
Faaliyetin yurt içinde olması
Kanun kapsamındaki Ar-Ge ya da tasarım faaliyeti yurt içinde gerçekleştirilir.
İki ayrıntı sıkça atlanıyor. Şirkette ayrı birim olarak örgütlenmiş birden fazla merkez varsa her biri için ayrı başvuru yapılır. Yalnızca Ar-Ge ya da tasarım faaliyetinde bulunmak üzere merkez kuracak şirketlerden ise Türkiye’de ayrıca üretim veya ticaretle uğraşan bir işyeri bulunması istenmez.
Başvuru hangi adımlardan geçiyor
Süreç Yönetmeliğin 21. maddesinde tanımlıdır. Aşağıdaki süreler mevzuatta yazan azami sürelerdir; dosyanın niteliğine ve komisyon takvimine göre gerçekleşen süre değişebilir.
- 01
Başvurunun yapılması
Destek ve teşviklerden yararlanmak isteyen işletme, başvurusunu yazılı veya elektronik ortamda Bakanlığa yapar. Başvuru formunun ve eklerinin şekli, içeriği ve izlenecek yöntem konusunda düzenleme yetkisi Bakanlıktadır; bu yüzden güncel form ve ek listesi başvuru anında Bakanlığın yayımladığı hâliyle esas alınır.
- 02
Bakanlık ön incelemesi — 5 iş günü
Bakanlık dosyayı, herhangi bir eksiklik olup olmadığı bakımından beş iş günü içinde inceler. Bu aşamada projenin içeriği değil, dosyanın tamlığı değerlendirilir.
- 03
Eksikliklerin giderilmesi — 15 iş günü
Eksiklik tespit edilirse işletmeye bildirilir ve bildirim tarihinden itibaren en geç on beş iş günü içinde tamamlanması istenir. Süresi içinde giderilmeyen başvuru Bakanlıkça reddedilir. Bu, sürecin en sık kaybedilen adımıdır.
- 04
Komisyon değerlendirmesi — 30 iş günü
Eksiksiz dosya Değerlendirme ve Denetim Komisyonuna sunulur. Komisyon başvuruyu en geç otuz iş günü içinde değerlendirip karara bağlar. Komisyon en az dört üyenin katılımıyla toplanır ve üç üyenin aynı yöndeki oyuyla karar alır.
- 05
Kararın bildirilmesi — 5 iş günü
Karar olumluysa düzenlenen karar tutanağı Bakanlık tarafından Gelir İdaresi Başkanlığına, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ve işletmeye beş iş günü içinde bildirilir. Karar olumsuzsa sonuç işletmeye yazılı olarak bildirilir.
- 06
Belge ve teşviklerin başlaması
Ar-Ge Merkezi Belgesi veya Tasarım Merkezi Belgesi Bakanlık tarafından verilir. Belgeyi almaya hak kazanan işletme, teşviklerden Değerlendirme ve Denetim Komisyonu karar tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren yararlanır.
Bordro tarafı bu tarihe göre kurulur. Teşvik hakkı komisyon karar tarihinde doğduğu için, gelir vergisi stopajı teşviki ve SGK işveren hissesi desteği o tarihten itibaren uygulanır. Karar tarihi ile bordro dönemi arasındaki uyumsuzluk, sonradan düzeltme gerektiren yaygın hatalardan biridir. Ar-Ge bordrosu hizmetimize bakın.
Asıl takvim belge alındıktan sonra başlıyor
Ar-Ge Merkezi Belgesi bir kerelik kazanım değil, sürekli yükümlülük doğuran bir statüdür. Yönetmeliğin 21. maddesi belge sonrası takvimi de tanımlar.
Faaliyet raporu — en geç mayıs
Merkezde yürütülen faaliyetlere ilişkin rapor, takvim yılını kapsayacak şekilde hazırlanır ve takip eden yılın en geç mayıs ayı içinde Bakanlığa yazılı veya elektronik ortamda sunulur.
Rapor eksikliği — 10 iş günü
Bakanlık raporu şekil ve içerik açısından ön incelemeye alır. Eksik bilgi veya evrak bulunursa, eksiklikler işletme tarafından en geç on iş günü içinde tamamlanır.
İzleme — yılın ikinci yarısı
Merkezlerin izleme işlemleri, takip eden yılın haziran ayından takvim yılı sonuna kadarki sürede yürütülür. Başlangıcın haziran olması kesin değildir; değerlendiriciler yaz döneminde müsait olmadığı için eylüle kayabiliyor.
Denetim — iki yılda bir yerinde
Yerinde (fiziki) denetim genel olarak iki yılda bir yapılır; yıllık faaliyet raporu ise her yıl Bakanlık uzmanı tarafından incelenir.
Mayıs ayı ve denetim dönemi, bordro ve muhasebe kayıtlarının geriye dönük olarak sınandığı aylardır. Bu tarihleri takip etmek için Mevzuat Takvimi sayfamızdaki Ar-Ge ve Tasarım Merkezi takvimini kendi ajandanıza ekleyebilirsiniz.
Başvuru öncesinde en çok sorulanlar
Kadromuz eşiğin altında görünüyor, başvuramaz mıyız?
Eşik kişi sayısı değil tam zaman eşdeğer üzerinden hesaplanır. Projelere kısmi zamanlı katılan personelin süresi de hesaba girer. Kadro listesine bakıp vazgeçmeden önce TZE hesabının yapılması gerekir.
Zaten teknoparktayız, ayrıca merkez kurabilir miyiz?
Ar-Ge veya tasarım merkezi Teknoloji Geliştirme Bölgesi içinde kurulursa, o merkezde yürütülen faaliyetlere yalnızca 5746 sayılı Kanunda yer alan destek ve teşvik hükümleri uygulanır. İki statü aynı faaliyet için üst üste binmez; kurgu buna göre yapılır.
Birden fazla merkezimiz olacak, tek dosya yeter mi?
Hayır. Organizasyon yapısı içinde ayrı birim şeklinde örgütlenmiş birden fazla merkez varsa, her merkez için ayrı başvuru yapılır.
Üretimimiz yok, sadece Ar-Ge yapacağız
Yalnızca Ar-Ge veya tasarım faaliyetinde bulunmak üzere merkez kuracak işletmeler için Türkiye’de ayrıca üretim ya da ticaretle uğraşan bir işyeri bulunması şartı aranmaz.
Turnike ve ayrı mekân bize maliyet çıkarır
Fiziki kontrol mekanizması ve ayrı birim şartı, teşvikin dayanağını oluşturan unsurlardır. Denetimde personelin merkezde geçirdiği süre bu kayıtlardan okunur; kurulmadığında teşvik tutarının kendisi tartışmalı hâle gelir.
Başvuru reddedilirse ne oluyor?
Eksiklikler süresinde giderilmediği için reddedilen bir başvuru, eksikler tamamlanarak yeniden yapılabilir. Komisyon kararı olumsuzsa sonuç işletmeye yazılı olarak bildirilir; ret gerekçesi, yeni dosyanın hangi noktada güçlendirilmesi gerektiğini gösterir.
Ar-Ge Merkezi tek seçenek değil
Ar-Ge desteklerinde birbirini dışlamayan üç yol var. Hangisinin size uygun olduğu kadro yapınıza, projelerin niteliğine ve yerleşke tercihinize bağlı. Üçünün başvuru süreci de birbirinden farklı işler.
Teknopark başvurusu
Başvuru Bakanlığa değil, bölge yönetici şirketine yapılır. Proje kabul belgesi, yer tahsisi ve kira sözleşmesi bu sırayla ilerler.
TEKMER başvurusu
KOSGEB teknoloji merkezi işletmeciliği kapsamında ilerler; başvuru için personel eşiği aranmaz.
Ar-Ge Merkezi danışmanlığı
Başvurudan kurulum ve raporlamaya kadar sürecin tamamını birlikte yürütmek isterseniz.
Ar-Ge Merkezi başvurusu hakkında
Ar-Ge Merkezi başvurusu nereye yapılır?
Başvuru, yazılı veya elektronik ortamda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına yapılır. Başvuru formunun ve eklerinin şekli ile izlenecek yöntem konusunda düzenleme yetkisi Bakanlıktadır.
Ar-Ge Merkezi başvurusu ne kadar sürer?
Mevzuattaki azami süreler şöyledir: Bakanlığın eksiklik incelemesi beş iş günü, eksikliklerin giderilmesi on beş iş günü, Değerlendirme ve Denetim Komisyonunun kararı otuz iş günü, kararın ilgili kurumlara ve işletmeye bildirilmesi beş iş günü.
Teşvikler hangi tarihten itibaren başlar?
Belgeyi almaya hak kazanan işletme, Kanun kapsamındaki destek ve teşviklerden Değerlendirme ve Denetim Komisyonu karar tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren yararlanır.
Ar-Ge merkezi için kaç personel gerekiyor?
Kanun metni en az elli tam zaman eşdeğer Ar-Ge personeli der ve bu sayının Cumhurbaşkanı tarafından belirlenebileceğini öngörür; yürürlükteki karar birçok sektör için eşiği on beşe indirmiştir. Tasarım merkezlerinde sayı en az ondur. Sektörünüz için geçerli sayı başvuru öncesinde teyit edilmelidir.
Faaliyet raporu ne zaman verilir?
Merkezde yürütülen faaliyetlere ilişkin rapor, takvim yılını kapsayacak şekilde hazırlanır ve takip eden yılın en geç mayıs ayı içinde Bakanlığa sunulur. Eksiklik bildirilirse on iş günü içinde tamamlanır.
Ar-Ge merkezleri ne sıklıkla denetleniyor?
Mevzuata göre Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri en geç üç yılda bir Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından denetlenir; uygulamada yerinde denetim genel olarak iki yılda bir yapılıyor. Yıllık faaliyet raporu ise her yıl Bakanlık uzmanı tarafından inceleniyor. İzleme işlemleri takip eden yılın haziran ayından takvim yılı sonuna kadarki sürede yürütülür; başlangıcın haziran olması kesin değildir, eylüle kayabiliyor.
Tasarım merkezi ile Ar-Ge merkezi aynı süreçten mi geçiyor?
Başvuru, değerlendirme, belge ve izleme süreci aynı maddelerde düzenlenmiştir. Fark, aranan personel eşiğinde ve faaliyetin niteliğindedir: tasarım merkezlerinde tasarım personeli ve tasarım projeleri esas alınır.
Başvuru sürecinde Prozon ne yapıyor?
Önce uygunluk analizi: TZE hesabı, projelerin nitelik değerlendirmesi ve eksik kalan şartların çıkarılması. Ardından dosya hazırlığı, komisyon sürecinin takibi ve belge sonrası bordro, raporlama ve denetim hazırlığı. Süreci tek ekiple yürütmenin amacı, teşvik hesabı ile kayıtların birbirini tutmasıdır.
Bu süreci yalnız yürütmek zorunda değilsiniz
Başvurudan önce uygunluğunuzu ölçen ücretsiz analizler, sürecin tamamını birlikte yürüten danışmanlık ve belge sonrası bordro tarafı — üçü aynı ekipte.
Ar-Ge Merkezi Danışmanlığı
Uygunluk analizi ve TZE hesabından dosya hazırlığına, komisyon sürecinin takibinden faaliyet raporu ve denetim hazırlığına kadar.
Ar-Ge Uygunluk Analizi
Ücretsiz. Teknopark, TEKMER, Yerinde Ar-Ge Merkezi ve Tasarım Merkezi modellerini kendi durumunuza göre karşılaştırır.
Ar-Ge bordrosu
Belgeden sonra asıl iş bordroda: teşvikli günler, proje kodu, kanun numarası ve beyan uyumu. Ana bordronuzu devretmeden yalnız bu kısmı da devredebilirsiniz.
Ne dediler?
Tüm referanslar →“Prozon, sunduğu sistemli yapı ve uzman bakış açısıyla iş akışımıza büyük katkı sağladı. Karşılaştığımız her durumda gösterdikleri ilgi, bilgi birikimi ve ulaşılabilirlik; iş birliğimizi son derece verimli kılıyor.”
“İş süreçlerimizin yönetimi ve mevzuat uyumu konusunda Prozon’un sağladığı destek, firmamız için vazgeçilmez bir değere dönüştü. Sorularımıza aldığımız hızlı yanıtlar ve proaktif yönlendirmeleriyle, karmaşık süreçleri bizim için sadeleştirdiler.”
“Mevzuata uyum, başvuru ve izleme adımlarında sağladıkları kusursuz yönlendirme sayesinde artık operasyonlarımızı sıfır kaygı ve tam güvenle yürütüyoruz. İş birliğimizi bizim için asıl değerli kılan ise; ihtiyaç duyduğumuz her an ulaşılabilir olmaları ve sorularımıza aldığımız hızlı geri dönüşler.”
“Teknoloji yatırımlarımız kapsamında yürüttüğümüz Ar-Ge, Teknopark ve TÜBİTAK projelerinin yanı sıra; İK ve mevzuat süreçlerinde de Prozon’un danışmanlık gücü en büyük güvencemiz oldu.”
“Mars Sportif olarak, teknoloji tarafımızda yaklaşık bir yıldır Ar-Ge, mali danışmanlık ve bordro outsource hizmetlerinde Prozon ile ilerliyoruz. Ekibin süreçlere olan hakimiyeti ve deneyimi sayesinde operasyonel yükümüz ciddi oranda azaldı. Memnuniyetle ve güvenle referans oluruz.”
“Yaklaşık iki yıldır Prozon ile iş ortaklığımız devam etmektedir. Teknopark süreç yönetimi hizmetleri başta olmak üzere Bordro outsource, İK mevzuatı ve teşvik danışmanlığı alanlarında sundukları hizmetler sayesinde ilgili süreçlerimizi sorunsuz bir şekilde yürütebilmekteyiz.”
“Prozon’un sunduğu kapsamlı hizmetler sayesinde bordro süreçlerimizi güvenle ve sorunsuz yönetiyoruz.”
“Prozon Bordro ve Özlük Yazılımı, özellikle Teknopark ve Ar-Ge Merkezi kapsamında faaliyet gösteren firmalar için geliştirilmiş, mevzuata tam uyumlu, detaylı ve kapsamlı çözümler sunmaktadır.”
“Teknoparkımız bünyesinde faaliyet gösteren Prozon’un geliştirdiği Bordro ve Özlük yazılımı, özellikle Teknopark ve Ar-Ge şirketleri için TGB mevzuatına tam uyumlu, detaylı ve kapsamlı bir çözüm sunuyor.”
“Prozon ile yürüttüğümüz Teknopark süreçleri kapsamında, mevzuat uyumu ve operasyonel süreçlerin takibi konularında son derece profesyonel bir destek almaktayız.”
“Arfcap adına, Teknopark süreçlerimizdeki titiz çalışmaları ve mevzuat konusundaki yetkinlikleri için Prozon ekibine teşekkür ederiz. Raporlama ve uyum süreçlerindeki profesyonel destekleri, operasyonlarımızı güvenle yürütmemizi sağlıyor.”
“Teknopark süreçlerimizi yönetme konusunda Prozon ile çalışmaya başladıktan sonra, teşvik ve raporlama süreçlerinin ne kadar sistemli ilerleyebileceğini deneyimleme fırsatı bulduk.”
“Prozon ile yürüttüğümüz Teknopark süreçleri kapsamında, mevzuat uyumu ve operasyonel süreçlerin takibi konularında son derece profesyonel bir destek almaktayız.”
“Prozon ile Teknopark süreçlerimiz artık çok daha sistemli ve güvenli. Mevzuat hakimiyetleri ve her an ulaşılabilir olmaları bize büyük konfor sağlıyor. Deneyimli bir iş ortağı arayanlara kesinlikle öneririz.”
Başvurmadan önce uygunluğunuzu ölçelim
Kadro yapınız, projeleriniz ve yerleşke durumunuzla hangi yolun uygun olduğunu ücretsiz bir analiz toplantısında çıkarıyoruz.