Mahmut Çolak
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 16.05.2026
Kaynak: 16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin asgari işçilik uygulamasını düzenleyen 4, 27, 110, 111 ve 112’nci maddeleri değiştirilmiştir. Değişiklikler; asgari işçilik araştırma işleminin tanımı, birden fazla yapı ruhsatı bulunan inşaatların tek sicil numarasında yürütülmesi, ihale konusu işlerde hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılması ve iş bitim tarihinin tespiti, özel nitelikteki inşaat işlerinde inşaat maliyeti ile birim maliyet bedelinin hesabı ve tescil edilmemiş ya da işçilik bildirimi yapılmamış işlerde asgari işçilik oranında eksiltme yapılmaması konularını kapsıyor. Yönetmelik yayımı tarihinde (16.05.2026) yürürlüğe girmiştir.
Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı
Gerek kamu gerekse özel sektör inşaat işleri ile ihale konusu işlerde ilişiksizlik belgesi (temiz kâğıdı) alınabilmesi için kritik önem taşıyan asgari işçilik araştırma ve hesaplama işlemleri, Resmî Gazete’de yayımlanan yeni Yönetmelik ile revize edilmiştir. Düzenleme, araştırma işleminin hangi hâllerde yapılacağını, iş bitim tarihinin nasıl tespit edileceğini ve inşaat maliyetinin hangi birim maliyet bedeli üzerinden hesaplanacağını açıklığa kavuşturmaktadır.
Yönetmelikle Yapılan Değişiklikler
Yönetmeliğin madde madde getirdiği değişiklikler aşağıda yer alıyor:
| Madde | Değişen hüküm | Getirilen düzenleme |
|---|---|---|
| MADDE 1 | SSİY md. 4/1-(b) | “Asgari işçilik araştırma işlemi” tanımı yeniden yazıldı: kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ve özel nitelikteki inşaat işlerine yönelik olarak, ilgili kurum ve kuruluşlardan elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda asgari işçilik hesaplaması yapılıp yapılmayacağının ve yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğinin Kurumca değerlendirilmesi, kontrolü ve hesaplanması aşamalarını ifade eder. |
| MADDE 2 | SSİY md. 27/8 | Aynı işveren tarafından yaptırılan ve birden fazla yapı ruhsatı bulunan özel nitelikteki bina inşaatı işyerlerinde; parsellerin bitişik ya da yakın olması, ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içinde talepte bulunulması ve sigortalıların birbirine karışması şartıyla inşaatların tek sicil numarasında yürütülmesine ünitece izin verilebilir. |
| MADDE 3 | SSİY md. 110 | İşin geçici kabulü noksansız yapıldığı hâlde ödenmesi gereken toplam istihkak tutarı bildirilmemişse, işverenin talebi üzerine ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilir; ancak ilişiksizlik belgesi düzenlenmez. Toplam istihkak daha sonra bildirilirse, önceden araştırılan tutar düşülerek kalan tutar üzerinden araştırma yapılır ve ilişiksizlik belgesi düzenlenir. İş bitim tarihi, onaylanmış geçici kabul tutanağında eksik veya kusur yoksa tutanaktaki iş bitim tarihi, eksik/kusur varsa bunların tamamlandığı tarihtir. “Sözleşmesinde” ibareleri “sözleşmesinde veya şartnamesinde” şeklinde değiştirildi. İhaleli işin yarım kalması veya ihalenin feshi hâlinde ödenen hakediş üzerinden araştırma yapılır; hiç hakediş ödenmemişse araştırma yapılmaz. |
| MADDE 4 | SSİY md. 111 | “Bina maliyeti” ibaresi “İnşaat maliyeti”, “Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca” ibaresi “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca” olarak değiştirildi. Araştırma işleminde iş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı esas alınır. Başladığı yıl içinde bitirilen inşaatta bittiği tarihte geçerli birim maliyet bedeli; sonraki yıllarda bitirilen inşaatta ise bitirildiği yıl hariç olmak üzere başlangıç ve bitiş yılları arasındaki tüm yılların birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması esas alınır. Kapanma, terk veya tasfiye olmadığı hâlde en az iki yıl sigortalı çalıştırılmayan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde ünitece re’sen araştırma yapılır. |
| MADDE 5 | SSİY md. 112 | Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmakla birlikte işçilik bildiriminde bulunulmamış ihale konusu işler ile özel nitelikteki inşaat işyerlerinde araştırma işlemi ünitece yapılır ve esas alınan asgari işçilik oranında eksiltme yapılmaz. Kuruma bildirilmediği anlaşılan asgari işçilik miktarı üzerinden hesaplanan prim tutarı, iş bitim tarihinin bulunduğu aya mal edilerek gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte işverene tebliğ edilir; tebliğden itibaren bir ay içinde ödeme, taahhütname verilmesi veya itiraz edilmemesi hâlinde borç kesinleşir. Araştırma işleminin hangi hâllerde yapılacağı Kurumca belirlenir. |
| MADDE 6-7 | Yürürlük ve yürütme | Yönetmelik yayımı tarihinde (16.05.2026) yürürlüğe girmiştir; hükümlerini Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanı yürütür. |
İşverenler ve Müteahhitler İçin Kritik Uyarılar
- Yürürlük tarihi: Değişiklikler 16.05.2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir; devam eden ancak henüz ilişiksizlik belgesi verilmemiş dosyalarda yeni hükümlerin uygulanacağı dikkate alınmalıdır.
- Tescil ve bildirim disiplini: Tescil edilmemiş veya işçilik bildirimi yapılmamış işlerde asgari işçilik oranında eksiltme yapılmaması, bu işlerde çıkacak prim borcunu doğrudan artıran en önemli değişikliktir.
- Tek sicil numarası talebi: Birden fazla yapı ruhsatı bulunan inşaatlarda tek sicil numarası izni, ilk işin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içinde talep edilmezse alınamaz.
- Uzun süre sigortalı çalıştırılmayan işyerleri: Kapanma, terk veya tasfiye olmaksızın en az iki yıl sigortalı çalıştırılmayan özel nitelikteki inşaat işyerlerinde re’sen araştırma yapılacaktır.
- Borç tebliği sonrası süre: Tebliğ edilen borca karşı bir ay içinde ödeme yapılmaz, taahhütname verilmez veya itiraz edilmezse borç kesinleşir.
Sık Sorulan Sorular
Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?
Yayımı tarihinde, yani 16.05.2026 tarihinde.
Tescil edilmemiş işlerde asgari işçilik oranında indirim uygulanıyor mu?
Hayır. Tescil edilmemiş veya tescil edilmiş olmakla birlikte işçilik bildiriminde bulunulmamış işlerde, araştırma işleminde esas alınan asgari işçilik oranında eksiltme yapılmaz.
İhale konusu işte iş bitim tarihi nasıl belirleniyor?
İhale makamı tarafından onaylanmış geçici kabul tutanağında eksik veya kusur bulunmadığı belirtilmişse tutanakta yazan iş bitim tarihi; eksik veya kusur tespit edilmişse bunların tamamlandığı tarih esas alınır. İş geçici veya kesin kabule tabi değilse ihale makamının bildirdiği iş bitim tarihine göre işlem yapılır.
Birden fazla yıla yayılan inşaatta maliyet nasıl hesaplanıyor?
Başladığı yıl içinde bitirilen inşaatta bittiği tarihte geçerli birim maliyet bedeli esas alınır. Sonraki yıllarda bitirilen inşaatta ise bitirildiği yıl hariç olmak üzere, başlangıç ve bitiş yılları arasındaki tüm yılların birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması kullanılır. Bir yıl içinde birden fazla birim maliyet bedeli yayımlanmışsa o yılın son bedeli dikkate alınır.
İhale yarım kalırsa araştırma yapılır mı?
İşverene hakediş ödemesi yapılmışsa ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılır; hiç hakediş ödenmemişse araştırma işlemi yapılmaz.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete)resmigazete.gov.tr
- Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği (güncel metin)mevzuat.gov.tr
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (85’inci madde — asgari işçilik uygulaması ve uzlaşma)mevzuat.gov.tr
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.