Mahmut Çolak
İş ve Sosyal Güvenlik Danışmanı
Tarih: 26.04.2026
Kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünün 20.04.2026 tarihli ve E-66454725-206.05.02-139219762 sayılı Genel Yazısı
SGK, özel nitelikteki GES ve RES inşaatlarında asgari işçilik araştırmasının artık yapı ruhsatındaki toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınarak ünitece sonuçlandırılacağını duyurmuştur. Bunun koşulu, ruhsatın GES için 12.05.2023, RES için 11.03.2025 tarihinden sonra (ve her hâlükârda inşaat fiilen tamamlanmadan önce) düzenlenmiş olmasıdır. Bu koşul sağlanmıyorsa dosya, maliyet tespiti için Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilecektir.
Genel Yazının Künyesi ve Dayanağı
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Yazı | SGK Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü, E-66454725-206.05.02-139219762, 20.04.2026 |
| Konu | Güneş ve Rüzgâr Enerjisi Santrali İnşaatlarında Asgari İşçilik Uygulaması |
| Mevzuat dayanağı | 5510 sayılı Kanun md. 85/2; Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği md. 110, 111 ve 112; 2011/13 sayılı Genelge |
| İmar dayanağı | Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği md. 5 — GES için 12.05.2023 tarihli ve 32188 sayılı, RES için 11.03.2025 tarihli ve 32838 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikler |
Sorun Neydi?
Genel Yazının giriş bölümüne göre, özel nitelikteki inşaat işlerinde asgari işçilik araştırmasının ruhsat verilen idarelerce düzenlenen yapı ruhsatlarındaki toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu üzerinden ünitece sonuçlandırılması esastır. Ancak GES ve RES inşaatlarının kendine özgü teknik yapısı nedeniyle imar mevzuatında bu yapılar için uzun süre belirgin ve standart bir “yapı inşaat alanı” tanımı bulunmamış; ruhsattaki bilgiler Kurum işlemlerine doğrudan esas alınamamış ve maliyetin denetmen incelemesiyle tespiti zorunlu hâle gelmiştir.
Yazıda, uygulamada halen şu aksaklıkların tespit edildiği belirtilmektedir: hesaplamalarda yapı ruhsatı verilerinin esas alınmasında uygulama birliğinin sağlanamaması; yalnızca şalt sahası, trafo binası, idari bina, bekçi kulübesi ve zemin işleri gibi sınırlı alanların dikkate alınarak işlem tesis edilmesi; somut olayın özellikleri dikkate alınmaksızın yersiz denetime sevk; ve araştırmada esas alınan yüzölçümü ile ruhsattaki toplam yapı inşaat alanının uyumsuzluğu nedeniyle düzenlenen ilişiksizlik belgelerinin yapı kullanma izin belgesi süreçlerinde sorun doğurması.
Kapsam
- Kapsam içi: Lisanslı veya lisanssız ayrımı gözetilmeksizin, yalnızca özel nitelikteki GES ve RES inşaat işleri.
- Kapsam dışı: Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan GES ve RES inşaatları.
İmar Mevzuatındaki Alan Tanımları
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5’inci maddesine eklenen hükümler, bu tesislerin yapı inşaat alanı hesabını standart bir yönteme bağlamıştır. GES yapıları bakımından 12.05.2023 tarihli ve 32188 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle eklenen otuz birinci fıkra şöyledir:
“Güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapı inşaat alan hesabında, fotovoltaik panelleri taşımak amacıyla yapılan çerçeve/konstrüksiyon imalatının dış ölçüleri içinde kalan alanın yatay izdüşümü dikkate alınır.”
RES yapıları bakımından ise 11.03.2025 tarihli ve 32838 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik esas alınır. Bu iki tarih, Genel Yazının kurduğu eşiklerin de kaynağıdır.
Yapı Ruhsatı Verileri Esas Alınarak Maliyet Tespiti
Genel Yazının 2.1 bölümüne göre; GES inşaatları için 12.05.2023, RES inşaatları için 11.03.2025 tarihinden itibaren (ancak her hâlükârda inşaat fiilen tamamlanmadan önce) düzenlenmiş olmak kaydıyla:
- inşaata başlanmadan evvel alınan ilk yapı ruhsatları,
- ruhsatsız başlanmış olmakla birlikte inşaatın devamı esnasında alınan ilk yapı ruhsatları,
- inşaatın devamı esnasında alınan yenileme veya tadilat ruhsatları
kapsamında yürütülerek tamamlanan işlerde, ruhsatlarda yer alan toplam yapı inşaat alanının imar mevzuatındaki yeni alan tanımlarına ve hesaplama usullerine uygun olduğu kabul edilecektir. Bu koşulu sağlayan işlerde asgari işçilik araştırması, maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilmeksizin, geçerli ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınarak ünitece sonuçlandırılacaktır.
Ruhsat, öngörülen tarihlerden önce düzenlenmişse bu kolaylık uygulanmaz; dosya maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilir.
Teknik Bütünlük: Sınırlı Alan Talepleri Reddedilecek
Genel Yazıdaki örneklerden biri bu noktayı açıkça ortaya koymaktadır: 20.000 m²’lik toplam yapı inşaat alanının 19.885 m²’si fotovoltaik panelleri taşıyan konstrüksiyon izdüşüm alanı, kalanı idari bina, trafo binası ve bekçi kulübesi olan bir GES inşaatında, araştırmanın yalnızca idari bina, trafo ve bekçi kulübesinden oluşan 115 m²’lik sınırlı alan üzerinden yürütülmesi talebi kabul edilmeyecektir. Gerekçe, asgari işçilik hesaplamalarında tesisin teknik bütünlüğünün esas olmasıdır. Araştırma, ruhsatta kayıtlı 20.000 m²’nin tamamı üzerinden ünitece sonuçlandırılır.
Yapımı Tamamlandıktan Sonra Ruhsatlandırılan Tesisler
Genel Yazının 2.3 bölümü, yapı ruhsatı bulunmaksızın yapımı tamamlanan, ancak daha sonra ilgili idarelerce ruhsatlandırılan GES ve RES inşaatlarını düzenler. Araştırmanın ünitece yapılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir:
- Yapı ruhsatının, GES inşaatları için 12.05.2023, RES inşaatları için 11.03.2025 tarihleri ve sonrasında düzenlenmiş olması,
- Asgari işçilik hesabında esas alınacak yıl için ilgili yapı sınıf ve grubuna ait yapı yaklaşık birim maliyet bedelinin yayımlanmış olması.
Bu iki koşulun birlikte sağlanması hâlinde araştırma, ruhsatın inşaatın tamamlandığı tarihten sonra alındığı gözetilmeksizin ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınarak ünitece sonuçlandırılır. Koşullardan herhangi biri veya her ikisi sağlanmıyorsa maliyet tespiti Sosyal Güvenlik Denetmenleri marifetiyle yapılır.
Yatırımcılar İçin Ne Anlama Geliyor?
- Ruhsat tarihi belirleyici. GES’te 12.05.2023, RES’te 11.03.2025 eşik tarihleridir. Ruhsatın bu tarihlerden sonra ve inşaat fiilen tamamlanmadan önce düzenlenmiş olması, süreci denetmen incelemesinden çıkarır.
- Ruhsattaki alan bilgisi doğru olmalı. Araştırma ruhsattaki toplam yapı inşaat alanı üzerinden yapılacağı için, panel konstrüksiyonunun izdüşüm alanının ruhsatta eksiksiz yer alması önem taşır.
- Bildirilen işçilik ile alan uyumlu olmalı. Ruhsattaki alan ile bildirilen prim gün sayısı arasındaki uyumsuzluk, fark işçilik tahakkukuna yol açar.
- İlişiksizlik belgesi ve yapı kullanma izni bağlantılıdır. Genel Yazıda, araştırmada esas alınan yüzölçümü ile ruhsattaki alanın uyuşmamasının yapı kullanma izin belgesi sürecinde sorun doğurduğu açıkça belirtilmektedir.
Doğrulama notu: Bu sirkülerde Genel Yazının giriş bölümü ile 2.1, 2.3 bölümleri ve örneklerinden okunabilen kurallar aktarılmıştır. Yazının tamamı aşağıdaki bağlantıdan incelenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Bu Genel Yazı hangi işleri kapsıyor?
Lisanslı veya lisanssız ayrımı olmaksızın özel nitelikteki GES ve RES inşaat işlerini. Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalarca ihale mevzuatına göre yaptırılanlar kapsam dışıdır.
Eşik tarihler nedir?
Yapı ruhsatının GES inşaatları için 12.05.2023, RES inşaatları için 11.03.2025 tarihinden sonra düzenlenmiş olması gerekir.
Ruhsat bu tarihlerden önceyse ne olur?
Dosya, maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilir.
Araştırma yalnızca idari bina ve trafo alanı üzerinden yapılabilir mi?
Hayır. Genel Yazı, tesisin teknik bütünlüğü esas olduğundan bu yöndeki talepleri kabul edilmeyecek saymaktadır.
Panel konstrüksiyonu yapı inşaat alanına giriyor mu?
Evet. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine göre, fotovoltaik panelleri taşımak amacıyla yapılan çerçeve/konstrüksiyon imalatının dış ölçüleri içinde kalan alanın yatay izdüşümü dikkate alınır.
İnşaat bittikten sonra ruhsat alınmışsa durum ne olur?
Ruhsatın eşik tarihlerden sonra düzenlenmiş olması ve ilgili yıl için yapı yaklaşık birim maliyet bedelinin yayımlanmış olması koşullarının birlikte sağlanması hâlinde araştırma ünitece sonuçlandırılır; aksi hâlde denetmen incelemesi yapılır.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.