SGK alacaklarının 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsiline ilişkin iş ve işlemler 14.08.2024 tarihli 2024/12 sayılı Genelge’de birleştirilerek tekrar belirlenmiştir. Genelge; tebligat, teminat, haciz, garameten taksim, mahsup, cebren tahsil, satış süreleri, iflas yolu ile takip ve zamanaşımı konularındaki uygulama esaslarını tek metinde toplamaktadır.
Genelgenin Kapsamı
SGK alacakları ile diğer kanunlarla takip ve tahsil yetkisi SGK’ya verilen alacakların 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsiline ilişkin iş ve işlemler 14.08.2024 tarihli 2024/12 sayılı Genelge’de birleştirilerek tekrar belirlenmiştir.
Genelgedeki Başlıca Belirlemeler
- Tebliğ borçlulara, bunların kanuni temsilcilerine, umumi vekillerine yapılır. Tüzel kişilere yapılacak tebliğ, bunların başkanlarına, müdürlerine veya kanuni temsilcilerine; cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde ise bunları idare edenlere veya temsilcilerine yapılır. Tüzel kişilerin birden fazla müdür veya temsilcisi varsa tebliğin bunlardan birine yapılması yeterlidir.
- 6183 sayılı Kanunun 8’inci maddesine göre, aksine bir hüküm bulunmadığı sürece Kanunda yazılı sürelerin hesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uygulanır.
- 6183 sayılı Kanunun 10’uncu maddesine göre teminat kabul edilir.
- Üçüncü şahıslar tarafından haczedilen mallar paraya çevrilmeden önce o mal üzerine SGK alacağı için de haciz uygulandığında, satış bedelinin alacaklılar arasında garameten taksim edilmesi gerekmektedir.
- 6183 sayılı Kanunun 24 ila 31’inci maddelerinde, alacağın tahsili için tüm girişimlerin sonuçsuz kalması ve malının bulunamaması nedeniyle borçlunun bazı tasarruf ve işlemleri için iptal davası açılır.
- 5510 sayılı Kanunun 88’inci maddesinde, SGK’nın süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Kanunun 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri hariç, diğer maddeleri uygulanır.
- Mahsup işlemi; (Mahsup edilecek borç aslı veya ferileri tutarı) x (Mahsubu yapılacak tutar) / Toplam borç tutarı formülüne göre yapılır.
- 6183 sayılı Kanunun 54’üncü maddesine göre, süresinde ödenmeyen SGK alacakları cebren tahsil edilir. Cebren tahsil işlemleri; 1) Teminat gösterilmişse teminatın paraya çevrilmesi veya kefilin takibi, 2) Borçlunun borcuna yetecek miktardaki mallarının haczedilerek paraya çevrilmesi, 3) Gerekli şartlar bulunduğu takdirde borçlunun iflasının istenmesi şekillerinden herhangi birinin uygulanması suretiyle yapılır.
- 6183 sayılı Kanunun 84’üncü maddesi uyarınca, borçlu veya üçüncü şahıs elinde haczedilen borçluya ait menkul malların haczedildikleri tarihin 3. gününden itibaren 3 ay içinde satış işlemlerine başlanılması gerekir.
- 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülen icra takibine rağmen SGK alacağı tahsil edilemediği takdirde, SGK alacağının tahsilini temin için devreye İcra ve İflas Dairesi girmekte, 2004 sayılı Kanun hükümlerine göre SGK borçlusunun mallarının tasfiyesi iflas masası oluşturulmak suretiyle yürütülür.
- SGK prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, SGK denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğmuş ise rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden doğmuş ise bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının SGK’ya intikal ettiği tarihten veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğmuş ise bilgi ve belgenin SGK’ya intikal ettiği tarihten itibaren zamanaşımı 10 yıl olarak uygulanır.
Gayrimenkul Satışında Süre
6183 sayılı Kanunun gayrimenkul satışına ilişkin maddelerinde, satış işlemlerine hangi süre içinde başlanılacağına ilişkin bir hüküm bulunmamakla birlikte SGK alacağının bir an önce tahsilinin sağlanması bakımından icra takibine konu borcun ödenmemesi hâlinde, gayrimenkul malların haczedildiği tarihten itibaren 3 ay içinde satış işlemlerine başlanılır.
Sık Sorulan Sorular
Tüzel kişilere tebligat kime yapılır?
Başkan, müdür veya kanuni temsilciye; birden fazla müdür ya da temsilci varsa bunlardan birine yapılması yeterlidir.
Menkul mallarda satış süresi nedir?
Haczedildikleri tarihin 3’üncü gününden itibaren 3 ay içinde satış işlemlerine başlanılması gerekir.
SGK alacaklarında zamanaşımı süresi kaç yıldır?
Genelgede sayılan başlangıç tarihlerinden itibaren 10 yıl olarak uygulanır.
Aynı mal üzerinde başka alacaklıların haczi varsa ne olur?
Mal paraya çevrilmeden önce SGK alacağı için de haciz uygulanmışsa, satış bedeli alacaklılar arasında garameten taksim edilir.
SGK alacaklarında 6183 sayılı Kanunun hangi maddeleri uygulanmaz?
5510 sayılı Kanunun 88’inci maddesi uyarınca 51, 102 ve 106’ncı maddeler hariç, diğer maddeleri uygulanır.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (8, 10, 24–31, 54 ve 84’üncü maddeler)mevzuat.gov.tr
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (88 ve 93’üncü maddeler)mevzuat.gov.tr
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (tebligat ve sürelerin hesaplanması)mevzuat.gov.tr
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunumevzuat.gov.tr
- SGK 14.08.2024 tarihli 2024/12 sayılı Genelge (SGK alacaklarının takip ve tahsili)
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.