SGK mevzuatında işyerine bağlı yer, asıl işin ayrıntısı ve tamamlayıcısı olan yerdir; eklentiler işyerine fiziki olarak bağlı yemekhane, kreş, dinlenme yeri gibi bölümlerdir; araçlar ise işyerinde aynı yönetim altında örgütlenmiş her türlü seyyar veya sabit araçtır. Bu yerlerdeki işler ayrı ve bağımsız yürütülüyor ve sigortalılar birbirine karışmıyorsa, söz konusu yerler bağımsız işyeri sayılır ve ayrı dosya tescil edilir.
İşyerine Bağlı Yer
SGK mevzuatında işyerine bağlı yer; asıl işin ayrıntısı ve tamamlayıcısı olan yerlerdir. Bir yerin işyerine bağlı yer olarak nitelenmesi için bu yerin tatili halinde diğer işlerinde sekteye uğraması ve işyerinde gaye olan amacın meydana gelmemesi, bu işlerin ve görüldüğü yerlerin birbirine sıkı sıkıya bağlı ve tabi olması, her birinin müstakilen aynı ana gaye ve neticeyi meydana getirememesi, ancak hep birlikte bütünü teşkil etme şartları aranacaktır.
Örneğin; bir iplik fabrikasında iplik boyama, apreleme, paketleme kısımları gibi tamamlayıcı kısımlar bulunmakta olup bu kısımlar bir bütün olarak işin ayrıntılarını oluşturmakta ve bütün olarak işyerinde amaç olunan iplik üretimini meydana getirmektedirler.
Bağımsız İşyeri Sayılan Yerler
Esas işin ayrıntısı veya tamamlayıcısı niteliğinde olan ve sigortalıları birbirine karışmayan işlerin ayrı ve bağımsız olarak yürütüldüğü yerler de bağımsız işyeri sayılacaktır.
Esas işin ayrıntısı veya tamamlayıcısı niteliğinde olan ve sigortalıları birbirine karışmayan işlerin ayrı ve bağımsız olarak yürütüldüğü yerlerin bağımsız işyeri olarak nitelendirilmesi için bu işlerin farklı mekanlarda veya yerlerde görülmesi gerekecek olup aynı mekanda veya yerde yapılan işler bağımsız işyeri sayılmayacaktır.
Örneğin; bir iplik fabrikasında iplik boyama, apreleme kısımları yer almakta olup paketleme işlemi farklı bir yerde yapılmaktadır. Söz konusu iplik paketleme işinin yapıldığı yer ayrı bir işyeri olarak tescil edilecektir.
İşyeri Eklentileri
SGK mevzuatında eklentiler; işyerine fiziki olarak bağlı olan dinlenme yerleri, kreş, avlu, yemekhane, uyku, yıkanma, muayene, büro gibi yerler eklentileri oluşturmaktadır. Bu gibi yerler 5510 sayılı Kanunun uygulamasında işyeri kapsamı içerisinde değerlendirilecektir.
Ancak bu yerlerdeki işler de ayrı ve bağımsız bir şekilde yürütülüyorsa ve buralarda çalışan sigortalılar esas işyerinde çalışan sigortalılarla karışmıyorlarsa buralar da ayrı ve bağımsız işyeri sayılacaktır.
Örneğin; bir fabrikanın yemekhanesi fabrikanın kurulu bulunduğu alanda bulunmayıp, farklı bir yerde yer alıyor, işler ayrı ve bağımsız bir şekilde yürütülüyor ve burada çalışan sigortalılar esas işyerinde çalışan sigortalılarla karışmıyorsa, söz konusu yemekhane ayrı ve bağımsız işyeri sayılacak ve ayrı bir dosya tescil edilecektir.
Araçlar
SGK mevzuatında araçlar; işyerindeki her türlü otobüs, otomobil, kamyon gibi taşıt aracının yanı sıra, vinç, buldozer, dozer, forklift gibi her türlü seyyar veya sabit araçlar da işyeri olarak sayılacaktır.
Araçların işyerinden sayılması için aynı yönetim altında örgütlenmesi gerekecek olup işyerinde bulunan ve farklı bir kişiye, işverene ait olan araç işyerinden sayılmayacaktır.
İç İçe Girmiş İşyerleri
Devamlı bir işyerinde bu işyerinde görülen işin ayrıntısı ve tamamlayıcısı olmayan bir iş yapılması ve bu işin ayrı bir işvereni olması halinde söz konusu işin yapıldığı yer ayrı bir işyeri sayılacaktır. Bu gibi durumlarda iç içe girmiş işyerleri söz konusu olacağından, ayrı ayrı işverenler tarafından sigortalı çalıştırılması halinde bu yerler bağımsız işyeri olacaktır.
Örneğin; bir sinemada bulunan kantin, bir gemide bulunan büfe, bir oteldeki berber işyeri gibi yerlerde ayrı ayrı işverenler tarafından sigortalı çalıştırılması halinde bu yerler bağımsız işyeri sayılacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Fabrikanın yemekhanesi ayrı işyeri olarak tescil edilir mi?
Yemekhane fabrikanın kurulu bulunduğu alanda değilse, işler ayrı ve bağımsız yürütülüyorsa ve sigortalılar esas işyerindekilerle karışmıyorsa ayrı ve bağımsız işyeri sayılır, ayrı dosya tescil edilir.
Forklift veya vinç işyeri sayılır mı?
İşyerinde aynı yönetim altında örgütlenmiş her türlü seyyar veya sabit araç işyeri sayılır. Farklı bir kişiye ya da işverene ait araç ise sayılmaz.
Aynı mekanda yapılan tamamlayıcı işler ayrı işyeri midir?
Hayır. Bağımsız işyeri sayılabilmesi için işlerin farklı mekanlarda veya yerlerde görülmesi gerekir.
Oteldeki berber dükkânı otelin işyeri dosyasına mı dahildir?
Ayrı bir işveren tarafından sigortalı çalıştırılıyorsa iç içe girmiş işyeri söz konusu olur ve bu yer bağımsız işyeri sayılır.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (11’inci madde — işyeri, işyerinin bildirilmesi)mevzuat.gov.tr
- Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği (işyeri, işyerine bağlı yer, eklentiler ve araçlara ilişkin tanımlar)
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.