Evet. İşverenin çalışanına konut yardımı veya kira yardımı adı altında nakden ya da konut şeklinde yaptığı ödemeler kıdem tazminatı hesabına dâhil edilir. Nakdî yardımın bir güne isabet eden tutarı asıl ücrete eklenir; işçi işverence kiralanan konutta oturuyorsa işverenin ödediği kira, işverene ait konutta kira ödemeden oturuyorsa emsal kira bedeli dikkate alınır.
Güncellik notu: Aşağıdaki örnekte 2018 yılı rakamları kullanılmıştır. Güncel değerler için Yıllık Parametreler sayfasına bakınız.
Kira ve Konut Yardımının Hesaba Dâhil Edilmesi
İşverenlerin çalışanlarına konut yardımı veya kira yardımı adı altında nakden veya konut şeklinde yaptığı ödemeler kıdem tazminatı hesabına dahil edilir. Şöyle ki; nakdi olarak yapılan konut yardımının bir güne isabet eden miktarı bulunarak, asıl ücrete eklenir. Eğer işçi, işverence kiralanan konutta oturuyorsa, işverenin ödediği miktar esas alınır. İşverene ait konutta kira ödemeden oturuyorsa, konutun emsal kira bedelinin dikkate alınması gerekmektedir.
Emsal Kira Bedeli
Kira bedelinin hiç olmaması veya düşük olması halinde, “emsal kira bedeli” esası uygulanır. Gayrimenkulün bedelsiz olarak başkalarının kullanımına bırakılması veya kiraya verilen gayrimenkulün kira bedelinin emsal kira bedelinden düşük olması hallerinde emsal kira bedeli esası uygulanmaktadır. Binada emsal kira bedeli, yetkili özel mercilerce veya mahkemelerce takdir veya tespit edilmiş kirası, bu suretle takdir veya tespit edilmiş kira mevcut değilse Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenen vergi değerinin %5’idir.
Örnek
Örneğin; kişi 2018 yılında rayiç bedeli (normal alım-satım değeri) 300.000 TL olan bir apartman dairesini arkadaşına bedelsiz olarak kiralaması durumunda, kira geliri elde etmediği halde, emsal kira bedeli hesaplanması ve buna göre bulunacak tutar kadar kira geliri elde etmiş sayılması gerekmektedir. Bu durumda, emsal kira bedeli yıllık (300.000 x %5) = 15.000 TL olacak ve bu tutarı beyan edecektir.
Yargıtay Kararı
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bir kararında konut yardımının kıdem tazminatı hesabına dâhil edileceği yönünde hüküm tesis ettirilmiştir (Yrg. 9. HD., T.15.12.1986, E.1986/10136, K.1986/11165).
Sık Sorulan Sorular
Nakit kira yardımı nasıl hesaba katılır?
Bir güne isabet eden miktarı bulunarak asıl ücrete eklenir.
İşveren konutu kiralamışsa hangi tutar esas alınır?
İşverenin ödediği kira tutarı.
İşverene ait konutta kirasız oturuluyorsa?
Konutun emsal kira bedeli dikkate alınır.
Emsal kira bedeli nasıl belirlenir?
Yetkili özel mercilerce veya mahkemelerce takdir ya da tespit edilmiş kira; böyle bir kira yoksa Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenen vergi değerinin %5’i.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- 1475 sayılı İş Kanunu (yürürlükteki 14’üncü madde – kıdem tazminatı)mevzuat.gov.tr
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (73’üncü madde – emsal kira bedeli esası)mevzuat.gov.tr
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (vergi değeri)mevzuat.gov.tr
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 15.12.1986, E. 1986/10136, K. 1986/11165
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.