Hayır. 5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinde “görev yollukları” prime esas kazanca dâhil edilmeyen ödemeler arasında sayıldığından, harcırah (görev yolluğu, yolluk, sefer parası vb.) üzerinden sigorta primi kesilmez. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi de aynı yönde karar vermiştir. Ancak harcırah adı altındaki ödemeler amacı dışında kullanılırsa prime tabi tutulması gündeme gelebilir.
Harcırah Nedir, Miktarını Kim Belirler?
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 3’üncü maddesinde “harcırah”, bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder. İşçilere harcırah ödenip ödenmeyeceği, ödenecekse ne kadar ödenecek olduğu işverenlerin takdirindedir. Ancak, işverenler 6245 sayılı Kanunda belirlenen tutarlar kadar ödeme yapmayı benimseyebilirler. Bunun nedeni, harcırahın işçi ücretine göre makul bir ölçüde olmasını sağlamaktır.
Amacı Dışında Kullanım
Harcırah adı altında yapılan ödemeler amacı dışında kullanılmamalıdır. Aksi takdirde prime tabi tutulması gündeme gelebilir.
Prime Esas Kazanç Bakımından Durum
Bu açıklamalardan sonra, harcırahın prime tabi olup olmayacağı hususunda 5510 sayılı Kanunun 80’inci maddesine müracaat edilmelidir. Bu maddeye göre, doğrudan “harcırah” kavramı yerine “görev yollukları” kavramı kullanılmış, bunun da prime esas kazanca tabi tutulmayan ödeme kalemleri arasında sayıldığı görülmektedir. Dolayısıyla, harcırah (görev yolluğu, yolluk, sefer parası vb.) prime esas kazanca dahil edilmeyen bir kazanç olduğundan sigorta primi kesilmeyecektir.
Yargıtay Kararı
Aynı yönde Yargıtay 21. Hukuk Dairesi’nin kararında; işveren tarafından görevli bulunduğu yerden başka yerlere geçici görevle gönderilen işçiye görevi sırasında ihtiyacını karşılama amacıyla yapacağı ek masrafları karşılaması için ödenen harcırahlar (yolluk, sefer parası vs.), sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmayacağına hükmedilmiştir (Yrg. 21. HD., T.20.09.2016, E.2015/17741, K.2016/11222).
Sık Sorulan Sorular
Harcırahtan sigorta primi kesilir mi?
Hayır. Görev yollukları 5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinde prime esas kazanca dâhil edilmeyen ödemeler arasındadır.
İşveren harcırah ödemek zorunda mı?
İşçilere harcırah ödenip ödenmeyeceği ve ödenecekse tutarı işverenin takdirindedir.
Tutar belirlenirken neye bakılır?
İşverenler 6245 sayılı Kanun’da belirlenen tutarlar kadar ödeme yapmayı benimseyebilir; amaç harcırahın işçi ücretine göre makul ölçüde kalmasıdır.
Harcırah amacı dışında kullanılırsa ne olur?
Prime tabi tutulması gündeme gelebilir.
Konuya ilişkin yargı kararı var mı?
Evet. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, T.20.09.2016, E.2015/17741, K.2016/11222.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.