Hayır. Kooperatif ile yönetim kurulu üyeleri arasındaki ilişki iş sözleşmesi değil vekâlet akdidir; 5510 sayılı Kanun’un 4/1-a kapsamında sigortalılık için hizmet akdi gerektiğinden, huzur hakkı ödense bile yönetim ve denetim kurulu üyeleri bu görevleri nedeniyle sigortalı sayılmaz. Ancak bu görevler dışında, üçüncü kişilerin yapabileceği işleri hizmet akdine bağlı olarak ücret karşılığı yaparlarsa 4/1-a kapsamında sigortalı olurlar.
Hukuki İlişkinin Niteliği
Kooperatifler ile yönetim kurulu üyeleri arasındaki hukuki ilişki, iş sözleşmesi değil vekâlet akdi ilişkisidir. Şöyle ki, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 55’inci maddesine göre, yönetim kurulu; kanun ve ana sözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır. 5510 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine istinaden sigortalı sayılmak için hizmet akdi ilişkisi gerekmektedir. Dolayısıyla, kooperatif ile yönetim kurulu üyeleri arasındaki ilişki bir vekâlet akdi ilişkisi olduğundan dolayı sigortalı sayılmalarına imkân yoktur. Yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı altında ödeme yapılsa dahi 4/1-a kapsamında sigortalı sayılamazlar.
Sonuç
Başka bir anlatımla; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu gereğince kooperatif başkanları ile kooperatifin yönetim ve denetim kurullarına seçilenler, bu göreve seçimle geldiklerinden aralarındaki hukuki ilişki, vekalet akdine ve kanunda belirtilen görevlerini yerine getirmelerine dayandığından sigortalı sayılmayacaklardır. Bu görevlerinden dolayı huzur hakkı veya sair bir ad altında ücret almaları akdin niteliğini değiştirmeyecektir. Ancak, kooperatif başkanları ile kooperatifin yönetim, denetim kurullarına seçilenler ve üyeleri; bu görevleri haricinde, hizmet akdine tabi olarak üçüncü şahısların yapabilecekleri işleri yapmaları karşılığında ücret ödenmesi şartıyla 4/1-a kapsamında sigortalı sayılacaktır.
Sık Sorulan Sorular
Huzur hakkı alan kooperatif yönetim kurulu üyesi sigortalı olur mu?
Hayır. Huzur hakkı veya başka bir ad altında ücret alınması, vekâlet akdine dayanan ilişkinin niteliğini değiştirmez; bu görev nedeniyle 4/1-a kapsamında sigortalılık doğmaz.
Denetim kurulu üyeleri için de aynı kural geçerli mi?
Evet. Kooperatif başkanları ile yönetim ve denetim kurullarına seçilenler göreve seçimle geldiklerinden ilişkileri vekâlet akdine dayanır ve sigortalı sayılmazlar.
Yönetim kurulu üyesi hangi hâlde sigortalı olur?
Bu görevleri dışında, üçüncü şahısların yapabileceği işleri hizmet akdine tabi olarak ücret karşılığı yapmaları hâlinde 4/1-a kapsamında sigortalı sayılırlar.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.