Mustafa Çelik
Vergi Danışmanı
Tarih: 22.04.2026
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı Özelgesi (Sayı: 38850)
1. İntikalin Mahiyeti: Ticari Sermaye mi, Hisse Senedi mi?
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan güncel özelgede, bir anonim şirket hissedarının vefatı halinde varislere intikal eden unsurun “ticari sermaye” değil, “hisse senedi” olduğu kesin bir dille belirtilmiştir. Bu ayrım, verginin ilk tarhiyatında hangi değerleme hükümlerinin uygulanacağını belirlediği için kritik öneme sahiptir.
2. İlk Tarhiyatta Esas Alınacak Değerleme Kuralları
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, intikal eden A.Ş. hisselerinin beyanında şu hiyerarşi takip edilmelidir:
- Borsada Kayıtlı Hisseler: Ölüm tarihinden geriye doğru son üç yıl içindeki en son muamele değeri ile beyan edilmelidir.
- Borsada Kayıtlı Olmayan Hisseler: Şirket borsaya kote değilse veya kote olduğu halde son üç yıl içinde işlem görmemişse, hisseler itibari değer (nominal değer) üzerinden beyan edilmelidir.
3. Ticari Sermaye Değerlemesi ile Karıştırılmamalıdır
Özelgede yapılan en önemli uyarı, ilk tarhiyat aşamasında ticari sermayeye ilişkin değerleme hükümlerinin (öz varlık hesaplaması vb.) değil, doğrudan hisse senedi intikaline ilişkin bu özel hükümlerin uygulanması gerektiğidir. Bu durum, mükelleflerin beyanname aşamasında çok daha yüksek olan piyasa veya defter değeri yerine, yasal olarak öncelikli olan borsa veya itibari değeri kullanmalarına imkan tanımaktadır.
4. Uygulama Notu
Varislerin veraset ilamı sonrası verecekleri Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi’nde, şirketin hisse senetlerinin nominal bedellerini (itibari değerlerini) esas almaları, kanuni hiyerarşi açısından doğrudur. Vergi dairesinin ikmalen yapacağı incelemelerde bu değerleme yöntemi baz alınacaktır.
