Mustafa Çolak
Vergi ve Finans Danışmanı
Tarih: 24.05.2026
Kaynak: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 23 Mayıs 2026 tarihli ve 2026-21 sayılı “Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu”
Merkez Bankası, zorunlu karşılık uygulaması kapsamındaki sekiz haftalık kredi büyüme sınırlarını hem bireysel hem ticari segmentte aşağı çekti. İhtiyaç ve taşıt kredilerinde sınır %4’ten %3’e, kredili mevduat hesabı limitlerinde %2’den %1’e, KOBİ’lere kullandırılan TL kredilerde %5’ten %4,5’e, KOBİ dışı işletme kredilerinde %3’ten %2’ye indirildi. Duyurunun gerekçesi “kredi büyümesi gelişmelerini dikkate alarak sıkı parasal duruşu desteklemek ve makrofinansal istikrarı güçlendirmek” olarak açıklandı.
Yeni Büyüme Sınırları
| Büyüme sınırı (sekiz haftalık) | Önceki oran | Yeni oran |
|---|---|---|
| Tüketicilere kullandırılan ihtiyaç kredileri | %4 | %3 |
| Tüketicilere kullandırılan taşıt kredileri | %4 | %3 |
| Tüketicilere tahsis edilen kredili mevduat hesabı limitleri | %2 | %1 |
| KOBİ’lere kullandırılan Türk lirası krediler | %5 | %4,5 |
| KOBİ dışı işletmelere kullandırılan Türk lirası krediler | %3 | %2 |
Sınırların tamamı sekiz haftalık dönem için tanımlanmıştır; yani ölçüm tek bir haftanın değil, sekiz haftalık kümülatif büyümenin üzerinden yapılır.
Düzenlemenin Yeri: Zorunlu Karşılık Uygulaması
Duyuru, değişikliğin zorunlu karşılık uygulamasında yapıldığını belirtmektedir. Bu çerçevede kredi büyüme sınırları, doğrudan bir kredi yasağı değil, sınırın aşılması hâlinde bankaların ilave zorunlu karşılık tesis etmesini gerektiren bir mekanizmadır. Duyuru, aşım hâlinde uygulanacak karşılık oranlarına ayrıca yer vermemektedir; bu ayrıntı zorunlu karşılıklara ilişkin tebliğ ve talimatlarda yer alır.
Pratikte etkisi, bankaların kredi tahsisinde daha seçici davranması ve limit tahsis politikalarını sıkılaştırmasıdır. Sınırların en sert düştüğü alanlar kredili mevduat hesabı limitleri (yarı yarıya) ve KOBİ dışı işletme kredileridir.
Şirketler İçin Değerlendirme
- Kurumsal krediye erişim. KOBİ dışı işletmelerde sınırın %3’ten %2’ye inmesi, büyük ölçekli firmalarda yeni kredi ve limit yenileme taleplerinin daha uzun sürebileceği anlamına gelir. Vadesi yaklaşan kredilerin yenileme görüşmelerinin erkene alınması yerinde olur.
- KOBİ’lerde görece yumuşak ayar. KOBİ kredilerinde indirim yarım puanla sınırlı kalmıştır; diğer kalemlere göre daha ölçülü bir sıkılaştırmadır.
- Kredili mevduat hesabına dayalı nakit yönetimi. KMH limitlerindeki sınırın %2’den %1’e inmesi, işletmelerin kısa vadeli nakit açığını KMH ile kapatma alışkanlığını zorlaştırabilir. Nakit tamponunun bu kaleme bağlı kalmayacak şekilde kurulması gerekir.
- Sekiz haftalık ölçüm ritmi. Sınır kümülatif olduğundan, bankaların kredi iştahı dönem içinde değişebilir. Finansman takviminin dönem başlarına denk getirilmesi, dönem sonlarındaki sıkışıklıktan kaçınmayı sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Karar hangi tarihte açıklandı?
23 Mayıs 2026 tarihli ve 2026-21 sayılı Makroihtiyati Çerçeveye İlişkin Basın Duyurusu ile.
İhtiyaç ve taşıt kredilerinde yeni sınır nedir?
Her ikisinde de sekiz haftalık büyüme sınırı %4’ten %3’e indirilmiştir.
KOBİ ve KOBİ dışı ayrımında oranlar ne oldu?
KOBİ’lere kullandırılan TL kredilerde %5’ten %4,5’e; KOBİ dışı işletmelere kullandırılan TL kredilerde %3’ten %2’ye.
Bu sınırlar kredi vermeyi yasaklıyor mu?
Hayır. Düzenleme zorunlu karşılık uygulaması kapsamındadır; sınırın aşılması kredinin yasaklanması değil, ilave karşılık yükümlülüğü doğurur.
Sınırlar hangi dönem için ölçülüyor?
Sekiz haftalık dönem için; ölçüm kümülatiftir.
Kararın gerekçesi nedir?
Duyuruda, kredi büyümesi gelişmeleri dikkate alınarak sıkı parasal duruşun desteklenmesi ve makrofinansal istikrarın güçlendirilmesi olarak belirtilmiştir.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.