Mustafa Çolak
Vergi Danışmanı
Tarih: 22.04.2026
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Defterdarlığının 14.04.2026 tarihli ve E-97895701-160[2026/5.1-20]-511150 sayılı özelgesi
Bir anonim şirket hissesi veraset veya bağış yoluyla intikal ettiğinde intikal eden servet unsuru ticari sermaye değil hisse senedidir. Bu nedenle ilk tarhiyatta matrah, ticari sermayenin değerlemesine ilişkin hükümlere göre değil 7338 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendine göre belirlenir: hisseler borsada kayıtlıysa ölüm tarihinden önceki üç yıl içindeki en son muamele değeri, borsada kayıtlı değilse veya kayıtlı olup üç yıl içinde muamele görmemişse itibari (nominal) değer esas alınır. Veraset ve intikal vergisinde iki aşamalı bir tarhiyat söz konusudur; ilk tarhiyattan sonra tarh edilen vergi, intikal eden malların Vergi Usul Kanununa göre bulunacak değerlerine göre ikmal edilir.
İntikalin Mahiyeti: Ticari Sermaye mi, Hisse Senedi mi?
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen özelgede, bir anonim şirket hissedarının vefatı hâlinde varislere intikal eden unsurun “ticari sermaye” değil “hisse senedi” olduğu belirtilmiştir. Bu ayrım, verginin ilk tarhiyatında hangi değerleme hükümlerinin uygulanacağını belirlediği için önemlidir. Özelgede, ilk tarhiyat aşamasında ticari sermayeye ilişkin değerleme hükümlerinin (öz sermaye hesabı vb.) değil, doğrudan hisse senedi intikaline ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği ifade edilmiştir.
İlk Tarhiyatta Esas Alınacak Değerleme Kuralları
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, intikal eden anonim şirket hisselerinin beyanında şu ölçüler uygulanır:
- Borsada kayıtlı hisseler: Ölüm tarihinden önceki üç yıl içindeki en son muamele değeri ile beyan edilir.
- Borsada kayıtlı olmayan hisseler: Şirket borsaya kote değilse veya kote olduğu hâlde üç yıl içinde muamele görmemişse, hisseler itibari (nominal) değer üzerinden beyan edilir.
Kanunda değerleme ölçüsü belirtilmeyen unsurlarda ise Vergi Usul Kanununun servetleri değerleme ile ilgili bölümündeki esaslar uygulanır.
Değerleme Günü
7338 sayılı Kanunun 11’inci maddesine göre değerleme günü, miras yoluyla meydana gelen intikallerde mirasın açıldığı gün, diğer intikallerde malların hukuken iktisap edildiği gündür. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 575’inci maddesi uyarınca miras ölüm ile açılır; dolayısıyla değerleme günü ölüm tarihidir.
İki Aşamalı Tarhiyat: İlk Tarhiyat ve İkmal
Veraset ve intikal vergisinde iki aşamalı bir tarhiyat sistemi vardır. Mükellefler ilk tarhiyatta nazara alınmak üzere malları 10’uncu maddedeki değerleme ölçülerine göre beyan eder; vergi dairesi bu beyan üzerinden ilk tarhiyatı yapar. Daha sonra tarh edilen vergiler, intikal eden malların Vergi Usul Kanununa göre bulunacak değerlerine göre ikmal edilir. Bu nedenle itibari değer üzerinden yapılan beyan, verginin nihai tutarını değil yalnızca ilk tarhiyatın matrahını belirler.
Uygulama Notu
Varislerin veraset ilamı sonrası verecekleri Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesinde, borsada işlem görmeyen anonim şirket hisselerini itibari (nominal) değer üzerinden beyan etmeleri kanuni sıralama açısından doğrudur. Ancak beyanın ikmal aşamasında Vergi Usul Kanununa göre bulunacak değerler esas alınacağından, nihai vergi yükü ilk beyandaki tutardan farklı olabilir; bu nedenle şirketin öz varlık ve defter değerlerine ilişkin belgelerin hazır tutulması önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Murisin anonim şirket hissesi hangi değerle beyan edilir?
Borsada kayıtlıysa ölüm tarihinden önceki üç yıl içindeki en son muamele değeri; borsada kayıtlı değilse veya üç yıl içinde muamele görmemişse itibari (nominal) değer ile beyan edilir.
Neden öz sermaye (ticari sermaye) değerlemesi uygulanmıyor?
Özelgeye göre intikal eden servet unsuru ticari sermaye değil hisse senedidir; bu nedenle ilk tarhiyatta ticari sermayenin değerlemesine ilişkin hükümler değil hisse senedi intikaline ilişkin hükümler uygulanır.
Beyan edilen itibari değer nihai vergi matrahı mıdır?
Hayır. İlk tarhiyat bu değer üzerinden yapılır; sonrasında tarh edilen vergi, intikal eden malların Vergi Usul Kanununa göre bulunacak değerlerine göre ikmal edilir.
Değerleme günü hangi tarihtir?
Miras yoluyla intikallerde mirasın açıldığı gün, yani ölüm tarihi.
Bu sirkülerde atıf yapılan belgeler
- GİB özelgesi — murisin hissedarı olduğu şirket hissesinin hangi değerle beyan edileceği (İstanbul Defterdarlığı, 14.04.2026, E-97895701-160[2026/5.1-20]-511150)gib.gov.tr
- 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu (10’uncu madde — matrah ve değerleme ölçüleri; 11’inci madde — değerleme günü)mevzuat.gov.tr
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (servetleri değerleme hükümleri)mevzuat.gov.tr
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (575’inci madde — mirasın açılması)mevzuat.gov.tr
Bu sirküler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut uygulama öncesinde ilgili resmî kaynakların güncel hâli ve şirketin özel koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.